Δευτέρα, 25 Σεπτεμβρίου 2017
ΜΕΛΙΝΑ ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗ

ΜΕΛΙΝΑ ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗ

Η Μελίνα είναι γεωπόνος. Γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης. Ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές τις σπουδές στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στην Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη Αγροτικού Χώρου από το ίδιο Πανεπιστήμιο. Έχει εργαστεί στον ΟΠΕΚΕΠΕ, στη Δ/νση Αγροτικής Ανάπτυξης στο τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων και τώρα εργάζεται ως σύμβουλος αγροτικής ανάπτυξης.
ΜΕΛΙΝΑ ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗ
ηλιανθοσ ο αξιοπιστοσ

ΗΛΙΑΝΘΟΣ Ο ΑΞΙΟΠΙΣΤΟΣ

Οφείλει την ονομασία του στο γεγονός πως η “κεφαλή” (ταξιανθία) του ακολουθεί κατά τη διάρκεια της μέρας τον ήλιο και στρέφεται πάλι το πρωί κατά την ανατολή. Αναφερόμαστε στον ηλίανθο, ιθαγενή της Αμερικής και το δεύτερο σε σπουδαιότητα ελαιοδοτικό φυτό. Σημαντικότερο είδος του είναι ο Ηλίανθος ο ετήσιος (Helianthus annuus), μονοετές φυτό με ύψος από 1 έως 5 μέτρα. Καλλιεργείται σε μεγάλη κλίμακα για το λάδι του (ηλιέλαιο) σε πολλές εύκρατες χώρες όπως π.χ. Χιλή, Ουρουγουάη, Αργεντινή, Τουρκία, Η.Π.Α, Αγγλία, Αίγυπτο και κυρίως στη Ρωσία στην οποία παρουσιάζει αποδόσεις της τάξης των 50%. Οι άψητοι ηλιόσποροι είναι πλούσιοι σε ασβέστιο, σίδηρο, κάλιο, φθόριο, μαγνήσιο, λεκιθίνη, φυτικές ίνες, κ.ά. Περιέχουν σε μεγάλες ποσότητες λιπαρά οξέα Ω-6 και κυρίως λινολεϊκό και φυλλικό οξύ. Οι φλοιοί των ηλιόσπορων συμπιεσμένοι, τα φύλλα και οι κόνδυλοι χρησιμοποιούνται ως συστατικό ζωοτροφών.

Ο ηλίανθος προβάλλεται ως μια αξιόπιστη λύση για ενεργειακές καλλιέργειες καθώς προσφέρει σταθερό εισόδημα με, συγχρόνως, χαμηλό κόστος επένδυσης και οι αποδόσεις του στην Ελλάδα είναι κατά πολύ υψηλότερες αυτών των βόρειων χωρών της Ένωσης λόγω ηλιοφάνειας και υψηλότερων θερμοκρασιών. Στη χώρα μας, περίπου το 50% των καλλιεργούμενων με ηλίανθο στρεμμάτων εντοπίζονται στο νομό Έβρου (ειδικότερα στην Ορεστιάδα), στις Σέρρες, την Ξάνθη και τη Δράμα. Αυτό οφείλεται στην προσαρμοστικότητα που δείχνει ο σπόρος στους συγκεκριμένους τύπους εδαφών και μικροκλίματος, με ικανοποιητικές μάλιστα αποδόσεις που διέπονται από καθεστώς συμβολαιακής γεωργίας μεταξύ των εργοστασίων παραγωγής βιοντίζελ που λειτουργούν στη χώρα μας και των παραγωγών. Η τιμή παραγωγού για το 2015 ήταν από 0,35 – 0,42 Ευρώ/Kg. ενώ για το 2016 στα 0,35 Ευρώ. Οι τιμές αυτές θεωρούνται καλές από τους παραγωγούς αλλά επειδή υπάρχει ένα υψηλό κόστος για την καλλιέργεια, για να έχει ικανοποιητικό κέρδος κάποιος θα πρέπει οι αποδόσεις να είναι, το λιγότερο, 320 κιλά στο στρέμμα.Οι φετινές εκτάσεις στη χώρα μας με ηλίανθο εκτιμώνται στα 780.000 στρέμματα, λίγο μειωμένες από πέρυσι που ανέρχονταν σε 850.000 στρέμματα.

Η καλλιέργεια του ηλίανθου δεν επηρεάζεται από έκτακτους παράγοντες, ενώ θεωρείται ιδανικός για αμειψισπορά, δημιουργώντας αύξηση των αποδόσεων για τις επόμενές του. Η εναλλαγή στο χωράφι με σιτηρά ή όσπρια είναι πολύ διαδεδομένη και γίνεται με κύριο στόχο την αποφυγή ανάπτυξης του παρασίτου της οροβάγχης που τον προσβάλλει πολύ εύκολα.

Ο ηλίανθος μπορεί να ευδοκιμήσει σε όλων των ειδών τα εδάφη, ωστόσο τα βαθιά και καλά στραγγιζόμενα δίνουν καλύτερα αποτελέσματα. Η εποχή σποράς είναι ιδιαίτερα σημαντική γιατί από αυτήν εξαρτάται το κανονικό φύτρωμα του σπόρου. Συνιστάται να γίνεται από αρχές Μάρτη έως Απρίλιο όταν η θερμοκρασία εδάφους σταθεροποιείται γύρω στους 8 βαθμούς. Τα θρεπτικά στοιχεία που δίνονται με τη λίπανση είναι κυρίως το άζωτο και ο φώσφορος, που επηρεάζει την παραγωγή και την περιεκτικότητα του σπόρου σε λάδι. Το βόριο, επίσης, είναι σημαντικό ιχνοστοιχείο για την καλλιέργεια του ηλίανθου καθώς η έλλειψή του μπορεί να έχει επιπτώσεις στην τελική παραγωγή ενώ είναι απαραίτητη η υγρασία του εδάφους για ένα ομοιόμορφο και άριστο φύτρωμα. Για τη συγκομιδή του χρησιμοποιούνται οι συμβατικές αλωνιστικές μηχανές καλαμποκιού με την προσθήκη κατάλληλου μαχαιριού.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (στοιχεία 2010), η Ευρώπη αντιπροσωπεύει πάνω από το 60% της παγκόσμιας παραγωγής, με τις μεγαλύτερες αποδόσεις να σημειώνονται σε Γαλλία, Ισπανία και Ρουμανία και ακολουθούν η Ολλανδία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Γερμανία και η Βουλγαρία. Στην Αγγλία, φέτος, σύμφωνα με στοιχεία του αρμόδιου Υπουργείου η ελαιοκράμβη (αντίπαλο ενεργειακό φυτό) καταλαμβάνει λιγότερα στρέμματα (περίπου 10%) σε σχέση με πριν από ένα χρόνο γεγονός που οδηγεί σε αύξηση των εδαφών του ηλίανθου. Και στην Ελλάδα φαίνεται πως κερδίζει έδαφος η καλλιέργειά του όπως για παράδειγμα στην περιοχή της Κοζάνης που μέσα στην τελευταία διετία, σύμφωνα με στοιχεία του Συνεταιρισμού Εορδαίας, φαίνεται πως έχουν διπλασιαστεί τα στρέμματα με αυτόν έναντι του καλαμποκιού.