Κυριακή, 22 Οκτωβρίου 2017
ΜΕΛΙΝΑ ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗ

ΜΕΛΙΝΑ ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗ

Η Μελίνα είναι γεωπόνος. Γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης. Ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές τις σπουδές στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο τμήμα Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στην Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη Αγροτικού Χώρου από το ίδιο Πανεπιστήμιο. Έχει εργαστεί στον ΟΠΕΚΕΠΕ, στη Δ/νση Αγροτικής Ανάπτυξης στο τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων και τώρα εργάζεται ως σύμβουλος αγροτικής ανάπτυξης.
ΜΕΛΙΝΑ ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗ
εκδρομη στο λεμονοδασοσ πορου

ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΛΕΜΟΝΟΔΑΣΟΣ ΠΟΡΟΥ

Πόσοι γνωρίζετε πως ο Πόρος (ναι .. αυτό το νησάκι του Σαρωνικού κόλπου), εκτός από πανέμορφος τόπος για καλοκαιρινές διακοπές έχει να περηφανεύεται για ένα μέρος φυσικού κάλλους που στήριξε, ιδιαίτερα τα παλιότερα χρόνια, την οικονομία όλης της περιοχής; Ομολογώ πως δεν είχα γνώση περί αυτού αλλά η φίλη μου και συνάδελφος γεωπόνος, Παναγιώτα Κόκκαλη, με την οποία μοιραζόμαστε κατά καιρούς κοινές εξορμήσεις το ήξερε. Και έτσι, μια ωραία πρωία εκδράμαμε για εκεί. Για που; Μα για το ονομαστό Λεμονοδάσος του Πόρου, το οποίο γεωγραφικά βρίσκεται μεν στο Γαλατά Τροιζηνίας αλλά διοικητικά δε ανήκει στον Πόρο. Καταγραφές του υπάρχουν σε γραπτά κείμενα προ του 1821 σχετικά με εξαγωγές λεμονιών προς την Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη, τη Θεσαλονική κ.α.

Πρόκειται για ένα λόφο κατάφυτο από λεμονιές, με γραφικά δρομάκια και πολλούς πέτρινους υδρόμυλους (οι περισσότεροι ερείπια σήμερα) να εμφανίζονται στη διαδρομή. Δεν είναι στην ουσία ένα ενιαίο δάσος, όπως μπορεί να υποθέσει κάποιος από το όνομά του, αλλά πολλά συγκεντρωμένα ιδιωτικά κτήματα (περίπου 4 στρεμμάτων το καθένα). Τα περισσότερα από αυτά είναι περιφραγμένα και άλλα έχουν κάποιο κτίσμα – κατοικία, πολλά είναι φροντισμένα και περιποιημένα ενώ δεν λείπουν και τα παρατημένα και παραδομένα στη φθορά του χρόνου. Ο επισκέπτης του μέρους θα συναντήσει και άλλα δέντρα στο δάσος όπως ροδιές, κυπαρίσσια, ελιές, κ.ά. Πολλοί τουρίστες, κάθε χρόνο, απολαμβάνουν το περπάτημα ανάμεσα στα κτήματα, μεταξύ αυτών το 1998 και ο Τζώρτζ Μπους ο πρεσβύτερος, πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ.

Το 1828, υπήρχαν εκεί περίπου 10.000 λεμονόδενδρα που έδιναν παραγωγή γύρω στα 8 εκατομ. τόνους. Τότε, τα λεμόνια απολάμβαναν υψηλών τιμών στην αγορά και σε αυτά στηριζόταν ο πλούτος του Πόρου. Το 1873 το δάσος προσβλήθηκε από κομμίωση, η οποία το κατέστρεψε σχεδόν ολοκληρωτικά. Επί δημαρχίας Σπυρίδωνα Καραμάνου ξαναφυτεύτηκε και οδηγήθηκε πάλι σε ακμή, κυρίως τις μεταπολεμικές δεκαετίες 1950-60 λόγω μεγάλων εξαγωγών προς την τότε Σοβιετική Ένωση, τη Γερμανία, κ.α.

Μάλιστα, γύρω στα 1900 κατασκευάστηκε στο Λεμονοδάσος ο περίφημος υδρόμυλος του Καρδάση που λειτουργούσε για σχεδόν 60 χρόνια και λίγο αργότερα, το 1920, η ομώνυμη ταβέρνα. Ο μύλος δούλευε από τα νερά ενός φυσικού καταρράκτη μιας και, τότε, σε περίπου 100 μέτρα συναντούσε κάποιος και μια πηγή τρεχούμενου νερού. Πριν από το μύλο Καρδάση, ήταν οι μύλοι των Τάσου Κουνέλη, Κώστα Μπέρδου, Σταμάτη Κουνέλη (λειτουργούσε ως το 1910) και άλλων ενώ φαίνεται πως υπήρξε εποχή στην οποία υπήρχαν εκεί 10 νερόμυλοι. Το Λεμονοδάσος μαζί με τα Καραπολίτι, Μπισσέικα, Ποσειδώνια Πολιτεία, Περγάρι και Φουρκαρί ονομάστηκαν το 1991 “Κυανή Ακτή” και αριθμούσαν 251 μόνιμους κατοίκους. Το πότε ακριβώς κατοικήθηκε το δάσος είναι άγνωστο, με ένα από τα παλιότερα κτίσματά του να είναι η βίλα του ναυάρχου Σοφικίτη, στην οποία λέγεται πως γίνονταν λαμπρές δεξιώσεις.

Σήμερα, παραμένουν λίγες λεμονιές σε καλλιέργεια μιας και οι περισσότεροι ιδιοκτήτες των κτημάτων τα έχουν εγκαταλείψει εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και των πολύ χαμηλών τιμών του προϊόντος στην αγορά. Όσοι, ωστόσο, παραγωγοί ασχολούνται ακόμη με αυτά παραδίδουν στους καταναλωτές ένα εξαιρετικό ποιοτικά προϊόν. Η εικόνα του μέρους προδίδει εγκατάλειψη αλλά μια ομάδα από εθελοντές έχει αναλάβει την πρωτοβουλία να ζωντανέψει ξανά το δάσος, ώστε να λειτουργήσει ως αξιοθέατο, μιας και η ιστορία του προκαλεί ακόμη το ενδιαφέρον.

Τέλος, αν θέλετε να πάρετε μια “λεμονάτη” γεύση από το Λεμονοδάσος, τότε δεν έχετε παρά να επισκεφθείτε στο Γαλατά μια εταιρεία που φτιάχνει λιχουδιές από τα λεμόνια της περιοχής όπως κάναμε και εμείς κατά την επιστροφή μας. “Παιδί” του εργαστηρίου ζαχαροπλαστικής “Βλάχος” που φημίζεται για τα σιροπιαστά του γλυκά. Δοκιμάσαμε πολλά από τα εδέσματά τους, όπως γλυκά του κουταλιού (λεμόνι – πορτοκάλι), μαρμελάδες, τα αμυγδαλωτά με το ολόκληρο κομματάκι γλυκού λεμόνι στη μέση αλλά και τον μυρωδάτο χυμό “Λεμονοδάσος”.