Τετάρτη, 20 Σεπτεμβρίου 2017
αγκυρα: σκοπιμοτητεσ κι ενταση για αιγαιο – κυπρο και ε.ε

ΑΓΚΥΡΑ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΕΣ ΚΙ ΕΝΤΑΣΗ ΓΙΑ ΑΙΓΑΙΟ – ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ Ε.Ε

του ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗ 

Επεκτείνει και κλιμακώνει η Τουρκία την ένταση στο Αιγαίο, επιχειρώντας να «μεγαλώσει» τις γκρίζες ζώνες στο αρχιπέλαγος και να αμφισβητήσει όλο και μεγαλύτερα τμήματα ελληνικής κυριαρχίας.

Ακολουθώντας την πεπατημένη της έντασης τις παραμονές διαβουλεύσεων με την Αθήνα, η Άγκυρα οξύνει τις προκλήσεις: Πολλαπλασιάζει τις οχλήσεις στη διεθνή δύναμη (Frontex) των συνόρων της ΕΕ μέσω ασυρμάτου αλλά, για πρώτη φορά, και με αεροσκάφη της.

Τουρκικά πολεμικά ενόχλησαν ελικόπτερο του ελληνικού λιμενικού, ενώ τουρκική κορβέττα διέπλευσε την Τρίτη και την Τετάρτη ελληνικά νησιά, μέσω διεθνών και εθνικών υδάτων.

Οι προκλήσεις οδήγησαν σε αναβολή για μετά το Πάσχα την -προγραμματισμένη για την ερχόμενη Τρίτη- επίσκεψη του υπουργού αναπληρωτή Εξωτερικών Δημήτρη Δρούτσα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και στην Άγκυρα, για συνομιλίες με τον ομόλογό του Αχμέτ Νταβούτογλου.

Ανέβαλαν, επίσης, την επίσκεψη του υπουργού Δημόσιας Τάξης Μιχάλη Χρυσοχοίδη, ενώ η ελληνική κυβέρνηση εξέτασε ακόμη και την ακύρωση της επίσκεψης Δρούτσα αλλά απέφυγε τη δραματοποίηση έχοντας να αντιμετωπίσει πρωτίστως τη μάχη κορυφής στις Βρυξέλλες για την οικονομία.

Η Αθήνα τήρησε χαμηλούς τόνους, ζήτησε ψυχραιμία, ενημέρωσε τον διεθνή παράγοντα και απέδωσε ανεπισήμως την τουρκική στάση σε «εξαγωγή των εσωτερικών εντάσεων προς δυσμάς».

Οι χαμηλοί ελληνικοί τόνοι όμως δεν ανατροφοδοτήθηκαν από την Άγκυρα.

Μέρκελ και ειδική σχέση

Η τουρκική ηγεσία «στέλνει μηνύματα» και στην ΕΕ, καθώς η Άνγκελα Μέρκελ αναμένεται στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα, με θέσεις που –εκ νέου- αποκλείουν την πλήρη ένταξη της Τουρκίας στην Ένωση.

Πλέον αυτών, η γείτων επιδεικνύει πυγμή και με αφορμή τον προσεχή καθορισμό αποκλειστικών οικονομικών ζωνών στη θάλασσα – υπόθεση που αφορά την Ελλάδα και την Κύπρο.

Παράλληλα, η Άγκυρα επιδεικνύει δυναμικό προφίλ προκειμένου να κερδίσει  ηγετική παρουσία στη Βαλκανική και για να προσεγγίσει τις χώρες της περιοχής, κυρίως εκείνες που «έχουν προβλήματα με την Ελλάδα».

Η μεταπασχάλια συνάντηση Δρούτσα-Νταβούτογλου αφορά την επίσκεψη του πρωθυπουργού Ερντογάν στην Αθήνα πιθανόν τον Ιούνιο, μετά από την απαντητική επιστολή του Γιώργου Παπανδρέου στον ομόλογό του για την αντζέντα των ελληνοτουρκικών.

Στόχος της επίσκεψης του κ.Δρούτσα είναι (η ύφεση στο Αιγαίο και) μια υπουργική συμφωνία για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, στη βάση των μνημονίων Παπούλια-Γιλμάζ από το 1988, της επιστολής Κλίντον προς Σημίτη μετά από τα Ύμια και των συμφωνιών «χαμηλής πολιτικής» Παπανδρέου-Τζεμ  (2001-2).

Ερόγλου και πολυμερής διάσκεψη

Στο τραπέζι θα τεθεί μετ’ επιτάσεως και το Κυπριακό. Σε τρεις εβδομάδες θα πραγματοποιηθούν οι εκλογές για την «προεδρία» στο ψευδοκράτος, με πιθανό νικητή τον ακραίο Ερόγλου και πιθανό χαμένο τον Μεχμέτ αλή Ταλάτ.

Η «σκιά» του Ερόγλου ήδη πλανάται επάνω από το Κυπριακό. Με φόβητρο μια νίκη του, η Ουάσινγκτον και το Λονδίνο προωθούν διεθνή διάσκεψη για το πρόβλημα την οποία μέχρι τώρα απέρριπταν η Λευκωσία και η Αθήνα.

Τα υπερατλαντικά επιχειρήματα επικεντρώνονται στο ότι, εάν κερδίσει ο Ερόγλου, μια διεθνής διάσκεψη δεν θα του επιτρέψει να «ξεδιπλώσει» την ακραία πολιτική του, καθώς ο ίδιος προτίθεται να αντικαταστήσει τον Ταλάτ και στη διαπραγμάτευση με τον πρόεδρο Χριστόφια.

Κατά τον διεθνή παράγοντα, η διάσκεψη θα μπορούσε να διευκολύνει την επίτευξη λύσης στο Κυπριακό – πνεύμα που κυριάρχησε και στη σχετική παρέμβαση της ισπανικής προεδρίας της ΕΕ.

Η Αθήνα δηλώνει ότι επιθυμεί να αποτρέψει ένα παιχνίδι συμψηφισμών στο Κυπριακό, τα ελληνοτουρκικά και στην ευρωπαϊκή υποψηφιότητα της Τουρκίας.

Χριστόφιας-Ερντογάν και Παπανδρέου-Ταλάτ;

Λύση του Κυπριακού θα μπορούσε, τουλάχιστον σύμφωνα με το Λονδίνο, να ασφαλισθεί με προσυμφωνία που θα υπογράψουν οι κύριοι Χριστόφιας και Ταλάτ, τώρα που ολοκληρώθηκαν οι εντατικές διαπραγματεύσεις τους και πριν από τις τουρκοκυπριακές εκλογές της 18ης Απριλίου.

Ο κ.Χριστόφιας απορρίπτει μια προσυμφωνία, τουλάχιστον ως «προεξόφληση» μιας λύσης της οποίας δεν έχουν κατοχυρωθεί όλες οι πτυχές και μέχρι τώρα απέρριπτε τη διεθνή διάσκεψη που ζητούσαν η Άγκυρα και ο διεθνής παράγοντας.

Ο κύπριος πρόεδρος θεωρεί ότι η συμμετοχή του ψευδοκράτους σε διεθνή διάσκεψη θα αποδυνάμωνε την έννοια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι διεθνείς πιέσεις όμως είναι ισχυρές και γι’ αυτό ο κ.Χριστόφιας δήλωσε ότι θα μπορούσε να εξετάσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο για τα ζητήματα του Κυπριακού με διεθνή χαρακτήρα.

Υπό την προϋπόθεση, στη διάσκεψη να συμμετάσχουν η Κυπριακή Δημοκρατία και εκπρόσωποι των δύο κοινοτήτων του Νησιού, οι εγγυήτριες δυνάμεις για την Κύπρο (Ελλάδα-Βρετανία-Τουρκία), τα κράτη-μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και εκπρόσωπος της ΕΕ.

Κατά τη Λευκωσία, στο πλαίσιο προετοιμασίας μιας διεθνούς διάσκεψης θα μπορούσε να παίξει θετικό ρόλο η ικανοποίηση του από ετών αιτήματος της Λευκωσίας για συνάντηση του κυπρίου προέδρου με τον τούρκο πρωθυπουργό Ερντογάν.

Οι πληροφορίες θέλουν την Άγκυρα να μελετά για πρώτη φορά ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Προϋποτίθεται θετική στάση της Λευκωσίας στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας και, ταυτοχρόνως, ζητείται παράλληλη συνάντηση του κ.Ταλάτ με τον Γιώργο Παπανδρέου.

Σύντομα στη Λευκωσία ο πρωθυπουργός

Η τουρκική κυβέρνηση «μεταφράζει» με αυτό τον τρόπο την παρότρυνση της Ουάσινγκτον και των Ηνωμένων Εθνών που ζητούν «λύση του Κυπριακού τώρα» και «ισχυρή εισφορά της Άγκυρας και της Αθήνας και την άσκηση της επιρροής τους» αντιστοίχως στις δύο κοινότητες της Κύπρου.

Σχετικώς, από την κυπριακή διπλωματία αξιολογούνται ως σημαντικές οι επαφές που είχε ο κύπριος υπουργός Εξωτερικών Μάρκος Κυπριανού προ ημερών στις Βρυξέλλες με τον αρμόδιο για τη διεύρυνση της ΕΕ επίτροπο Φούλε και έχει στις Ηνωμένες Πολιτείες με την ομόλογό του Χίλαρυ Κλίντον και με τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Κιμούν.

Συνεργασία με ολόκληρη την κυπριακή πολιτική σκηνή θα έχει αμέσως προσεχώς στη Λευκωσία ο Γιώργος Παπανδρέου, η επίσκεψη του οποίου αναμένεται να προηγηθεί του Εθνικού Συμβουλίου που θα συγκαλέσει ο πρόεδρος Χριστόφιας πριν λάβει τις αποφάσεις του.
==============
Το κείμενο δημοσιεύεται
στο φύλλο του Σαββάτου
της εφημερίδας «Η Άποψη»