Ο Αθανάσιος Παπανδρόπουλος αναγνωρίζει ότι οι αυξημένες κατά 10 εκ. ψήφοι που πήρε ο Τραμπ στις πρόσφατες εκλογές, μας επιτρέπει να μιλάμε για το φαινόμενο Τραμπισμός, το οποίο και διαμορφώνει μια νέα ιδεολογία. Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά της;


“Δεν έχω ανάγκη από λεφτά. Aυτά που έχω μου φτάνουν και μου περισσεύουν για πολλά χρόνια. Γι΄ αυτό στις συναλλαγές μου και τις δράσεις μου έχω κάθε δυνατότητα να κάνω την πλάκα μου…” Αυτά έγραφε σε βιβλίο του πριν 15 χρόνια ο Ντόναλντ Τραμπ. Και ως φαίνεται στη μετέπειτα δραστηριότητα του έκανε ακριβώς αυτό που ήθελε. Την πλάκα του δηλαδή.

Ο Τραμπ τους διέψευσε

Κάνοντας την πλάκα του έτσι, αρκετοί  από αυτούς που γνώριζαν ποιος είναι, τι πιστεύει και πώς συμπεριφέρεται, ήσαν σχεδόν βέβαιοι, όταν εξελέγη πρόεδρος των ΗΠΑ. ότι δεν θα έβγαζε την τετραετία. Τους διέψευσε.

Το ίδιο συνέβη και με όλους αυτούς που πριν από τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2020 δήλωναν και πρόβλεπαν τον καταποντισμό του. Όχι μόνον αυτό δεν συνέβη. Αλλά ο Ντόναλντ Τραμπ, κόντεψε να επανεκλεγεί. Πήρε κάπου 10 εκατομμύρια περισσότερους ψήφους από ό,τι το 2016. Και αυτό συνέβη ύστερα από τέσσερα χρόνια έξαλλης πολιτικής – θέαμα στο Λευκό Οίκο. Κανένας Αμερικανός ψηφοφόρος δεν μπορεί να πει ότι δεν γνώριζε.

Γιατί, λοιπόν, ένας αποδεδειγμένα νάρκισσος, μεγαλομανής, νταής και μυθομανής  Πρόεδρος συγκινεί τόσους πολλούς Αμερικανούς;

Τι βλέπουν στο πρόσωπο του και στα καμώματα του οι ψηφοφόροι του;

Τι είναι αυτό που τους μετατρέπει σε φανατικούς, πιστούς οπαδούς;

Για να δοθεί μια απάντηση στα πιο πάνω ερωτήματα θα πρέπει προηγουμένως να απαντηθεί ένα άλλο ερώτημα. Πώς βλέπει ο μέσος ψηφοφόρος τον Τραμπ και τι πιστεύει πως εκπροσωπεί;

Ο Τραμπ εκφράζει την αποσύνθεση της αμερικανικής κοινωνίας

Πριν από όλα, ο απερχόμενος πρόεδρος εκφράζει μια σοβαρή πολιτιστική αποσύνθεση της αμερικανικής κοινωνίας. Είναι το απότοκο της αδυναμίας των ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν τον παγκόσμιο οικονομικό και γεωπολιτικό ανταγωνισμό.

Η αδυναμία αυτή, εκφράζεται με ένα κραυγαλέο  μένος συγκεκριμένων στρωμάτων της κοινωνίας κατά των ελίτ. Και με μια τάση εσωστρέφειας, που έχει και δημογραφικά αίτια. Για να το πούμε με διαφορετικά λόγια. Από το τέλος του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου και μετά, οι ΗΠΑ, όπως ήδη είχε γράψει ο Ζαν-Ζακ Σερβάν Σραμπέρ το 1966 στην “Αμερικανική Πρόκληση”, προώθησαν την παγκοσμιοποίηση. Το έκαναν γιατί ενίσχυε την οικονομική τους παντοδυναμία. Έφερνε όμως ανάπτυξη και στις δυτικού τύπου μεικτές οικονομίες.

Έτσι, όσο περνούσαν τα χρόνια, η παγκοσμιοποίηση, από πηγή πλούτου εντός ΗΠΑ, έγινε εργαλείο ανάπτυξης για την Ευρώπη και την Ιαπωνία σε πρώτη φάση. Και στη συνέχεια, για μια ομάδα αναδυομένων οικονομιών, με αυταρχικά καθεστώτα, τα οποία ήσαν ασυγκρίτως πιο ανταγωνιστικά από τα δυτικά.

Η παγκοσμιοποίηση αύξησε ανεργία και ανισότητες

Η ανεργία και οι ανισότητες άρχισαν έτσι να ανεβαίνουν στην Αμερική και όχι μόνον. Έφεραν στο πολιτικό και κοινωνικό προσκήνιο νέες κατηγορίες απογοητευμένων ανθρώπων. Ανθρώπων που δεν μπορούσαν να υλοποιήσουν το “αμερικανικό όνειρο” τους.

Την ίδια περίοδο όμως, κάλπαζε και η σύγχρονη τεχνολογία. Η Καλιφόρνια και η Σίλικον Βάλλεϋ της γίνονταν εφαλτήρια πρωτοφανούς πλουτισμού σε χρόνους ρεκόρ. Γκαίητς, Τζόμπς, Ζουρκεμπεργκ και άλλοι Μπέζος, γίνονταν δισεκατομμυριούχοι σε χρόνους ρεκόρ. Δημιουργούσαν πραγματικές τεχνολογικές αυτοκρατορίες, που άλλαζαν τον κόσμο και την οικονομία του.

Με εντυπωσιακή ταχύτητα, η παραδοσιακή πραγματική οικονομία χάνει έδαφος. Αλλά η αναδυόμενη νέα οικονομία δημιουργεί νέες ανισότητες που δεν είναι μόνον υλικές. Είναι και γνωστικές. Είναι δηλαδή ό,τι ακριβώς χρειάζεται ο πολιτικός λαϊκισμός στο μέτρο που η αμάθεια είναι το κύριο εργαλείο του.

Ο Τραμπισμός ως φαινόμενο και ιδεολογία

Υπό αυτή την έννοια, ο Τραμπισμός στις ΗΠΑ και τα παρακλάδια του στην Ευρώπη, τη Βραζιλία και αλλού, είναι ένα φαινόμενο που έχει ήδη αποκτήσει ρίζες. Αλλά δεν είναι πρωτόγνωρο.

Πρώτος διδάξας είναι ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι στην Ιταλία.

Έτσι, το κοκτέιλ τραμπισμού – μπερλουσκονισμού είναι μια νέα μορφή πολιτικής παρέμβασης, η οποία όμως εμπεριέχει διαστρεβλωμένα αρκετά φιλελεύθερα στοιχεία. Σε κάθε περίπτωση πάντως, είτε αυτό αρέσει είτε όχι, ο τραμπισμός και ο μπερλουσκονισμός απέχουν πολύ από το να έχουν τα γνωστά απεχθή χαρακτηριστικά του φαιοκόκκινου ολοκληρωτισμού.

Στην ουσία είναι ένας λαϊκισμός που χαϊδεύει αυτιά. Προσφέρει υπεραπλουστεύσεις ως λύσεις σε πολυσύνθετα φαινόμενα. Και καλλιεργεί μύθους που στηρίζονται σε συνομωσίες. Με απλά λόγια πρόκειται για αποβλακωτικό λαϊκισμό, προσαρμοσμένο στην επικοινωνιακή εποχή μας.

Δυστυχώς όμως, στις δυτικές κοινωνίες δικαίου, ο λαϊκισμός αυτός μπορεί να έχει δραματικές συνέπειες. Γιατί τις αποδυναμώνει πνευματικά και τους αφαιρεί τη δύναμη της δημιουργίας που θα έπρεπε να έχουν.

Ακόμα χειρότερα ο λαϊκισμός αυτός, επιτρέπει σε αποτυχημένους δικτάτορες και απατεώνες των αναδυομένων χωρών να εξαγοράζουν επιρροή και σεβασμό.

Προηγούμενο άρθροΕυρωπαϊκό χρήμα από το …ευρωπαϊκό ελικόπτερο
Επόμενο άρθροΉττα για την Αρμενία στον Καύκασο. Τι διδαχτήκαμε;
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος, γόνος επιχειρηματικής και δημοσιογραφικής οικογένειας των Πατρών (Νεολόγος Πατρών, 1879-1973), γεννήθηκε στο Ψυχικό το 1941 και φέτος συμπληρώνει 50 χρόνια δημοσιογραφικής καρριέρας. Οικονομολόγος και ειδικός σε θέματα επικοινωνίας, έχει τιμηθεί με 42 δημοσιογραφικά βραβεία και είναι Ιππότης της Τιμής της Γαλλικής Δημοκρατίας, της Ουγγαρίας και της Πολωνίας. Εργάστηκε 30 χρόνια στον Οικονομικό Ταχυδρόμο και σε άλλα έντυπα του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη και συνεργάστηκε με γνωστές εφημερίδες και εξειδικευμένα περιοδικά. Σήμερα αρθρογραφεί στις εφημερίδες Εστία, Ναυτεμπορική και είναι σύμβουλος στο περιοδικό Μάνατζερ της Ελληνικής Εταιρείας Διοικήσεως Επιχειρήσεων. Επίσης, παρουσιάζει την εκπομπή «Δρόμοι της Ανάπτυξης» στο οικονομικό τηλεοπτικό κανάλι Sbc. Είναι επίτιμος διεθνής πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων και διοικητικός πρόεδρος του ελληνικού τμήματός της, μέλος του ΔΣ της Ένωσης Συντακτών Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και χρημάτισε επί εξαετία πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού-Ηλεκτρονικού Τύπου. Από το 2002 είναι μέλος της Γερουσίας για την Ένωση της Ευρώπης, από την οποία και τιμήθηκε για τα άρθρα του περί ομοσπονδιακής Ευρώπης.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.