Ο Δημοσθένης Δαββέτας σημειώνει ότι το facebook βοήθησε, ώστε τα κίτρινα γιλέκα να γίνουν στιλέτα ενάντι στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης. Είναι άλλη μια απόδειξη ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλάζουν την ιστορία της ανθρωπότητας όπως παλαιότερα έκανε η τυπογραφία.


Η κινητοποίηση των “κίτρινων γιλέκων” ίσως να μην είχε τόσο γρήγορη και άμεση επιτυχία αν δεν υπήρχε το facebook. Πριν είκοσι ακόμη χρόνια για να μπορέσει κάποιος να αγγίξει ένα μαζικό κοινό, έπρεπε να περάσει μέσα από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης. Έτσι ένας μικρός αριθμός ατόμων μπορούσε να έχει σημαντικό έλεγχο και εξουσία στην πληροφόρηση. Χάρις όμως στο Ίντερνετ και τα κοινωνικά δίκτυα, το ολιγοπώλιο της ενημέρωσης έσπασε. Βιώνουμε την δυνατότητα σήμερα της πολλαπλής επικοινωνίας. Φτάνει για παράδειγμα μια ανάρτηση κάποιου στο facebook για να κινητοποιηθούν άμεσα οι μάζες. Με συνέπεια την αποσταθεροποίηση των ελίτ και την πολιτική κινητικότητα. 

Ο ίδιος ο Μακρόν είχε χρησιμοποιήσει αυτή την τακτική όταν διεκδικούσε την προεδρία. Και είχε βοηθηθεί καθοριστικά. Τώρα το σύστημα αυτό γύρισε εναντίον του. Φυσικό ήταν άλλωστε. Το ανώνυμο αλλά ταυτόχρονα συγκεκριμένο πλήθος της μεσαίας τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, απέφυγε το “τείχος” των παραδοσιακών ΜΜΕ που ο Μακρόν και οι πιο ακραίοι οπαδοί του “πολιτικά ορθόν” είχαν υψώσει, ελέγχοντας το απόλυτα. Αυτό το ανώνυμο πλήθος μπόρεσε να κάνει ορατό ένα πραγματικό πολιτικοκοινωνικό πρόβλημα. Πρόβλημα που ο Μακρονισμός και η εξουσία του κρατούσαν κρυφό μακριά από την πλατιά ενημέρωση του κόσμου. Τα δίκτυα κοινωνικής ενημέρωσης μπόρεσαν να δείξουν και να εκφράσουν μια βαθιά οργή του λαού που υπήρχε εδώ και πολύ καιρό. Κατάφεραν να δημιουργήσουν το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων».

Τα κίτρινα γιλέκα έγιναν στιλέτα

Και εδώ τίθεται το ερώτημα. Πέρα από την ανάδειξη των προβλημάτων ένα τέτοιο κίνημα μπορεί να τα λύσει; Δύσκολο κάποιος να απαντήσει με βεβαιότητα. Η ιστορική όμως εμπειρία λέει ότι συνήθως μετατρέπονται σε πολιτικούς οργανισμούς που γίνονται παραδοσιακά κόμματα. Ο χρόνος θα δείξει αν θα γίνει κάτι τέτοιο και με τα “κίτρινα γιλέκα”.

Αυτό όμως που είναι βέβαιο είναι πως τα παραδοσιακά ΜΜΕ χάνουν σιγά σιγά πολύ από την γνωστή δύναμη τους. Δεν μπορούν πια να ελέγχουν απόλυτα την κυκλοφορία των ιδεών όπως πάντα έκαναν. Άλλωστε οι έρευνες δείχνουν ότι οι νέοι κοιτούν πια περισσότερο YouTube παρά τηλεόραση. Ή πάλι ενημερώνονται περισσότερο από το facebook παρά από τις παραδοσιακές εφημερίδες.

Τα social media αλλάζουν ιστορία, όπως η τυπογραφία

Πριν είκοσι χρόνια ακόμη, οι αρχισυντάκτες του τύπου παρακολουθούσαν τα συμβάντα από τα πρακτορεία τύπου. Τώρα κοιτούν facebook ή twitter. Και βάζουν τους δημοσιογράφους να τα ακολουθούν, έτσι ώστε να προσαρμόσουν προς τα εκεί τα άρθρα τους. Έχουν περάσει από τον ρόλο του δημιουργού της ατζέντας σε εκείνον του κυνηγού των τάσεων. Θα μπορούσε κάποιος τολμηρός αναλυτής να πει ότι τα δίκτυα κοινωνικής ενημέρωσης αλλάζουν την ιστορία της ανθρωπότητας. Όπως παλαιότερα έκανε η τυπογραφία.

Για παράδειγμα. Οι αναγνώστες ενός βιβλίου μπορούσαν να έχουν ένα καλό αριθμό αναγνωστών. Με το facebook τώρα οι αναγνώστες πολλαπλασιάζονται ασταμάτητα. Ο Ουμπέρτο Εκο έλεγε ότι είναι αναπόφευκτη η εξέλιξη μέσω των δικτύων κοινωνικής ενημέρωσης. Απλά πρέπει όσο μπορούμε να ελέγχουμε την ακρίβεια της πληροφόρησης. 

Είτε το θελουμε είτε όχι, αυτή η δεδομένη πια κατάσταση θα συμβάλλει καθοριστικά και στην αλλαγή αλλά και στην αταξία.

Previous articleΚινόα η μητέρα των καρπών
Next articleΔημοκρατική Δικτατορία μήπως;
ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΔΑΒΒΕΤΑΣ
Ο Δημοσθένης Δαββέτας, γεννήθηκε στην Αθήνα. Ζει και εργάζεται μεταξύ Παρισιού και Αθήνας. Ποιητής και συγγραφέας, ζωγράφος και performer γράφει ήδη από το 1982 άρθρα και δοκίμια για τα περιοδικά και τις εφημερίδες Art Forum, Art in America, Art Studio, Beaux-Arts Magazine, Galleries Magazines, Liberation, Parkett, Risk στις πολιτιστικές στήλες. Από το 2010 αρθρογραφεί για την εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος. Σε όλη τη διάρκεια της πορείας του, συμμετέχει στην σύνταξη καταλόγων και μονογραφιών σημαντικών καλλιτεχνών για Μουσεία, ενώ δίνει διαλέξεις σε Σχολές Τέχνης και Πανεπιστήμια.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.