Σάββατο, 18 Νοεμβρίου 2017
ΝΙΚΟΣ ΚΟΤΖΙΑΣ

ΝΙΚΟΣ ΚΟΤΖΙΑΣ

Ο Νίκος Κοτζιάς γεννήθηκε το 1950 στην Αθήνα. Αποφοίτησε από τη Σχολή
Μωραίτη το 1968. Σπούδασε Οικονοµικά και Πολιτική Φιλοσοφία στην
Αθήνα και στο Giessen της Γερµανίας. Η διδακτορική του διατριβή από το
Πάντειο Πανεπιστήµιο είχε τίτλο: «Πολιτικές Θεωρίες του Κράτους». Η µετα-
διδακτορική του διατριβή είχε τίτλο: «Πολιτικές Θεωρίες της Ευρωπαϊκής
Ολοκλήρωσης». ∆ίδαξε και υπηρέτησε ως ερευνητής στα Πανεπιστήµια του
Marburg της Γερµανίας, της Οξφόρδης στη Μεγάλη Βρετανία και του Harvard
στις ΗΠΑ. Είναι µέλος του St Antony’s College - Oxford University, Senior
Fellow στο Weatherhead Centre for International Relations στο Πανεπιστήµιο
του Harvard. Είναι συνιδρυτής του Προγράµµατος Νοτιανατολικής Ευρώπης
στο Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστηµίου της Οξφόρδης.


O Νίκος Κοτζιάς υπήρξε µέλος της µαθητικής οργάνωσης της νεολαίας
Λαµπράκη από το 1965. Ιδρυτικό µέλος της ΚΝΕ και µέλος του Κεντρικού
Συµβουλίου της στη διάρκεια της χούντας. Αργότερα µέλος της ΚΕ του ΚΚΕ.
Καταδικάστηκε δις από στρατοδικείο. Στη διάρκεια της χούντας υπήρξε
γραµµατέας της Οµοσπονδίας φοιτητικών συλλόγων στη ∆υτική Γερµανία και
∆υτικό Βερολίνο καθώς και γραµµατέας του Συντονιστικού των
αντιδικτατορικών φοιτητικών οργανώσεων. Συνέβαλε στην οργάνωση και
καθοδήγησε µεγάλες απεργίες, όπως εκείνη της Πεσινέ και της Λάρκο το 1977.
Συνέβαλε αποφασιστικά στη δηµιουργία των περιοδικών «Επιστηµονική
Σκέψη» και «∆ιαλεκτική», ενώ συµµετείχε στην Επιστηµονική Επιτροπή
πολλών άλλων. Ιδρυτικό µέλος του ΚΜΕ, του FEG Marbourg και του
«Ιδρύµατος Νίκος Πουλαντζάς».


Το 1989 παραιτήθηκε την ίδια βραδιά της συγκρότησης της κυβέρνησης
Τζαννετάκη από τα καθοδηγητικά όργανα της αριστεράς στα οποία
συµµετείχε. Είναι ο πρώτος που την κατάγγειλε δηµόσια ως την απαρχή του
«βρώµικου 1989».
ΝΙΚΟΣ ΚΟΤΖΙΑΣ
το κριτηριο για μια μεταρρυθμιση στα aei

ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΣΤΑ AEI

Διαβάζω με προσοχή τη δημόσια συζήτηση που γίνεται για τα ΑΕΙ.
Διαβάζω, επίσης, τις συνεχείς ύβρεις που εκτοξεύει σε βάρος των διδασκόντων η πολιτεία, καθώς και οι αρθρογράφοι του κόμματος του μνημονίου. Η συζήτηση έχει πάρει στραβό δρόμο, όπως στραβά κτιζόντουσαν τα ελληνικά πανεπιστήμια επί υπουργίας πολλών σημερινών μελών της κυβέρνησης, του πρωθυπουργού συμπεριλαμβανομένου.

Ενα ερώτημα είναι κατά πόσο τα πανεπιστήμια που ιδρύθηκαν την τελευταία δεκαετία ήταν πανεπιστήμια με την πλήρη έννοια της λέξης, ανάλογα με εκείνα που ιδρύθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του εξήντα (Πάτρα και Ιωάννινα); Είχαν ως ύψιστο κριτήριο δημιουργίας τους την παραγωγή παν-επιστημονικής γνώσης; Και πώς να γίνει αυτό όταν, επί παραδείγματι, το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου εκτείνεται μεταξύ Σπάρτης, Καλαμάτας, Τρίπολης και Κορίνθου, ενώ εκείνο του Αιγαίου (ένα εξαιρετικό ίδρυμα) «διένεμε» τις σχολές του σε Ρόδο, Σάμο, Χίο, Μυτιλήνη και Σύρο (ναι! Και Σύρο!). Τα πιο πρόσφατα ιδρυθέντα δεν είναι με επάρκεια, παν-επιστημονικοί δημόσιοι χώροι. Χώροι όπου συναντώνται καθημερινά οι πιο διαφορετικές επιστήμες, επιστήμονες και φοιτητές. Τέτοιοι, όπως τους απαίτησε ο Ι. Καντ στην «Διαμάχη των Σχολών» και υλοποίησε ο Χούμπολντ.

Στην Ελλάδα των τελευταίων είκοσι ετών, οι πολιτικοί «ξέχασαν» ότι η έρευνα και η μόρφωση προηγούνται των πελατειακών σχέσεων. Ας κάνουν, λοιπόν, πρώτα επ’ αυτού και άλλων πολλών αυτοκριτική και μετά ας τα βάλουν με εκείνες τις πλευρές των ΑΕΙ που είναι κατώτερες των περιστάσεων και τις οποίες εκείνοι νομοθέτησαν.

Ανάλογο πρόβλημα εντοπίζεται, αν εξετάσει κανείς τη διάταξη πολλαπλών «φτηνών» σχολών. Επί παραδείγματι, μόνο τις δύο τελευταίες δεκαετίες ιδρύθηκαν δεκάδες σχολές σε ΤΕΙ και ΑΕΙ που παράγουν λογιστές και άλλους οικονομολόγους. Το ίδιο συμβαίνει αντίστοιχα με σχολές κοινωνικών επιστημών. Αυτές οι σχολές φτιάχτηκαν διότι το κόστος τους είναι μικρό, ενώ παράγουν «υπερπληθυσμό». Δεν κοστίζουν τόσο όσο σχολές για τη νανοτεχνολογία και τη βιογενετική.
Οσες μεταρρυθμίσεις και αν γίνουν στα διοικητικά, που μάλιστα αυτές που έχουν προγραμματιστεί κάθε άλλο παρά είναι οι καλύτερες, το πρόβλημα ουσίας και προσανατολισμού των ΑΕΙ θα παραμένει. Ο νέος νόμος, δηλαδή, αγνοεί ότι το πρωτεύον δεν είναι η διοίκηση των πανεπιστημίων, αλλά η στρατηγική διασύνδεσης ανάμεσα στα πανεπιστήμια που χρειάζεται η Ελλάδα και στο παραγωγικό πρότυπο του 21ου αιώνα.”

Το νομοσχέδιο της κυβέρνησης για τα ΑΕΙ, όπως και εκείνο για τον «Καλλικράτη», έχει αποσυνδεθεί από το τι Ελλάδα καλείται να υπηρετήσει. Γι’ αυτό δεν έχει όραμα. Δεν προσανατολίζει το Πανεπιστήμιο στην ανάπτυξη της κοινωνίας, αλλά στις επιθυμίες της αγοράς. Παραγωγική ανασυγκρότηση και ενίσχυση της αγοράς (συν ιδιωτικά πανεπιστήμια) δεν είναι το ίδιο. Επιπλέον, κάθε άλλο παρά αποτελεί πρόοδο η μείωση της δημοκρατίας εντός των πανεπιστημίων και η κατάργηση των επιστημονικών τμημάτων. Διότι αν λάβουμε σοβαρά υπόψη μας τα επιχειρήματα της κυβέρνησης ενάντια στη δημοκρατική συμμετοχική δομή των ΑΕΙ, τότε πρέπει να καταργήσουμε και τη δημοκρατία γενικά …

Συνολικά, το νομοσχέδιο καταγράφει γραφειοκρατικά προβλήματα με τρόπο διαχειριστικό. Αδυνατεί με αφορμή πραγματικά προβλήματα στα ΑΕΙ να δώσει νέα πνοή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Δείχνει να μην κατανοεί ότι τα υπαρκτά προβλήματα δεν δικαιολογούν τον οποιοδήποτε νόμο. Αντίθετα, τα ΑΕΙ χρειάζονται νόμους που δημοκρατικά να τέμνουν την ουσία των προβλημάτων και όχι τη γραφειοκρατική εκδοχή τους.

Το άρθρο του Ν. Κοτζιά δημοσιεύεται στην «ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ»