Ο αντισυστημικός Τραμπ και ο λαϊκισμός της τιμωρίας

Ο Αθανάσιος Παπανδρόπουλος επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει τον απερχόμενο Πρόεδρο των ΗΠΑ. Ο αντισυστημικός Τραμπ είναι ένας νάρκισσος. Εκφραστής της διαμαρτυρίας τον οποίο τρέφει ο λαϊκισμός της τιμωρίας. new deal
Ο Αθανάσιος Παπανδρόπουλος επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει τον απερχόμενο Πρόεδρο των ΗΠΑ. Ο αντισυστημικός Τραμπ είναι ένας νάρκισσος. Εκφραστής της διαμαρτυρίας τον οποίο τρέφει ο λαϊκισμός της τιμωρίας. new deal

Ο Αθανάσιος Παπανδρόπουλος επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει τον απερχόμενο Πρόεδρο των ΗΠΑ. Ο αντισυστημικός Τραμπ είναι ένας νάρκισσος. Εκφραστής της διαμαρτυρίας τον οποίο τρέφει ο λαϊκισμός της τιμωρίας.


Έπρεπε να τον δει κανείς στην τηλεοπτική εκπομπή του, με τίτλο The Apprentice (Ο Μαθητευόμενος). 

Ο αντισυστημικός Τραμπ

Θα παρατηρούσε με ποιόν τρόπο ειρωνευόταν τους συνομιλητές του. Με ποια ευχαρίστηση απέλυε τους υποτελείς του. Και πόση χαρά αισθανόταν όταν εκστόμιζε «μαγκιές» σε πρόσωπα που δεν μπορούσαν να του απαντήσουν.

Τελική διαπίστωση; 

Μια αλαζονική  προσωπικότητα, η οποία όμως έχει την αίσθηση της επικοινωνίας. «Ο Ντόναλντ Τραμπ, έγραφε στο «Βήμα της Κυριακής» της 20ης Νοεμβρίου 2016 ο καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής κ. Στέλιος Στυλιανίδης, δεν θα μπορούσε να βρεθεί σε κανένα ψυχαναλυτικό ντιβάνι. Ούτε να ζητήσει την παραμικρή  βοήθεια από επαγγελματία ψυχικής υγείας. Είναι ο τύπος της ναρκισσιστικής προσωπικότητας που έχοντας μια ειδική παθολογία του υπερεγώ του, δηλαδή την ισχνή εσωτερίκευση νόμων και κανόνων ηθικής, επιτίθεται στους αντιπάλους του με φθόνο, οργή και ακραία ένταση.»

Πρόκειται για μιά προσωπικότητα που λέει χωρίς ίχνος ενοχής απευθυνόμενος στο θρησκευτικό του ακροατήριο ότι τα δύο αγαπημένα του βιβλία είναι πρώτα η Βίβλος και μετά «The art of the deal» (Η τέχνη της διαπραγμάτευσης).

Και με το στυλ αυτό, τροφοδοτεί μια αυταρχική ακροδεξιού τύπου χυδαία ιδεολογία λαϊκισμού. Με ένα ύφος ρητορικής που υπονοεί ότι, όπως αυτός, όλοι που τον ακολουθούν μπορούν να ζήσουν χωρίς στερήσεις, πένθη, επώδυνες καταστάσεις. 

Ο λαϊκισμός της τιμωρίας του συστήματος

Αυτός ο λαϊκισμός της τιμωρίας του «συστήματος», της παρηγοριάς των «θυμάτων» του και της ελπίδας για αποκατάσταση της πληγωμένης ταυτότητας του αμερικανικού έθνους,  καταφέρνει να διεγείρει το συλλογικό φαντασιακό όλων εκείνων που αισθάνονται αποκλεισμένοι και αδικημένοι από τις ελίτ. Η οδύνη και ο θυμός των περιθωριοποιημένων γίνονται μοχλός ταύτισης με τη σαγήνη και την ευφορία που ασκεί μια διαστροφική προσωπικότητα. Με την υπόσχεση ότι «θα είμαι η φωνή σας, ακόμη και αν και οι δύο ξέρουμε, ο λαός και εγώ, μέσα από μια συμφωνία διάψευσης, ότι όλα αυτά που υπόσχομαι δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν».

Η συναισθηματική δημοκρατία, ο θρίαμβος του θυμικού και της εκ- φόρτισης των πολλών απέναντι στην αποξένωση των κυρίαρχων μειοψηφιών, καταφέρνει και αποκωδικοποιεί με άμεσο τρόπο τον θυμό, την απελπισία και την προσδοκία του ψηφοφόρου. Η ήττα του ορθολογισμού είναι τόσο συντριπτική ώστε στο πρόταγμα του Τραμπ «Τι έχετε να χάσετε; Ψηφίστε με» συσκοτίζονται από το συλλογικό φαντασιακό οι δομικές αντιφάσεις του λόγου του. Ταξική ψήφος, μισογυνισμός, σεξισμός, προκατάληψη και τιμωρία απέναντι στις μειονότητες. Απομονωτισμός μια ανοιχτής αγοράς και εθνικιστική περιχαράκωση ως απάντηση στην παγκοσμιοποίηση.»

Ο αυθεντικός εκφραστής της διαμαρτυρίας

Στις προεδρικές εκλογές του 2016, απέναντι στη Χίλαρυ Κλίντον, η οποία εκπροσωπούσε μια ελίτ που κανείς δεν γνωρίζει επακριβώς ποια είναι, ο Ντόναλντ Τραμπ προβλήθηκε ως ο αυθεντικός εκφραστής της διαμαρτυρίας και του αδιεξόδου του σύγχρονου πολιτισμού, των μύθων, των κοινωνικών και πολιτικών θεσμών των ΗΠΑ. 

Στην ουσία το υποκείμενο συγχωνεύεται στη μάζα. Και ο δισεκατομμυριούχος γίνεται ο ψυχικός, όχι μόνο ο πολιτικός, εκπρόσωπος μιας αγέλης η οποία κινείται με βάση τα πιο χαμηλά και σκοτεινά ένστικτα.

Στην ειδική περίπτωση του λαϊκιστή Τραμπ, πέρα από τις αναλογίες με άλλους ηγέτες της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς, η προσωπικότητά του είναι η ίδια η πολιτική του. 

«Πρόκειται για στρέβλωση της αρχής της πραγματικότητας μέσα από την απλουστευτική συνθηματολογική μεταφορά του «επιχειρείν» στο «κυβερνάν». 

Με άλλα λόγια, χωρίς την παραμικρή εσωτερίκευση ενοχής, προβάλλει ως συλλογικό ιδεώδες το ατομικό επαγγελματικό και προσωπικό του μοντέλο. («Είμαι έξυπνος, δεν πληρώνω φόρους, έχω ό,τι θέλω, είμαι νικητής»)», έγραφε ο καθηγητής Στ. Στυλιανίδης.

Και αναρωτιόταν στη συνέχεια ποιοι ήσαν οι βαθύτεροι λόγοι της νίκης του Τραμπ το 2016. Μια νίκη η οποία βέβαια οφειλόταν αποκλειστικά στο αμερικάνικο σύστημα εκλογής του προέδρου και όχι σε πλειοψηφική υπεροχή. 

Πρόσφορο έδαφος τα οξυμένα προβλήματα

Απαντώντας δε στο ερώτημα του, ο καθηγητής Στ. Στυλιανίδης, έγραφε ότι η επιτυχία Τραμπ οφειλόταν στο ότι ο δημοκρατικός / προοδευτικός κόσμος της Αμερικής στάθηκε ανίκανος να αφουγκραστεί, να κατανοήσει και αν δώσει πειστικές απαντήσεις σε οξυμένα λαϊκά κοινωνικά προβλήματα.

Και τα τελευταία πηγάζουν βέβαια από τις μεγάλες ανακατατάξεις. Και τους μετασχηματισμούς που παρατηρούνται στην παγκόσμια οικονομία από την πρώτη πετρελαϊκή κρίση και μετά. 

Μετασχηματισμοί πολύπλοκοι και υψηλής ταχύτητας, τους οποίους τα διαφορά πολιτικά συστήματα αντιμετώπισαν με ξεπερασμένα θεωρητικά εργαλεία. Τα οποία στην πράξη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις αποδείχθηκαν εγκληματικά. Όπως το ίδιο συνέβη και με συστήματα εξουσίας που υπόσχονταν επίγειους παραδείσους. Τελικά, ο δρόμος τους οδηγούσε σε μια υπαρκτή κόλαση.

Μέσα σε αυτό το θολό και αβέβαιο πλέον περιβάλλον, όπου η πανδημία βάζει και αυτή το λιθαράκι της, απομένει να δούμε που θα οδηγήσει ο νεολαικισμός, ο οποίος για τη ώρα τροφοδοτεί τις ΜΕΘ και όχι  κάποια νέου τύπου κρεματόρια.

Previous articleΤα σύνορα της καρδιάς του Ερντογάν θα φτάσουν στην Βιέννη;
Next articleΣτην ψηφιακή ανταγωνιστικότητα μετρά η ψηφιακή ορμή
Ο Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος, γόνος επιχειρηματικής και δημοσιογραφικής οικογένειας των Πατρών (Νεολόγος Πατρών, 1879-1973), γεννήθηκε στο Ψυχικό το 1941 και φέτος συμπληρώνει 50 χρόνια δημοσιογραφικής καρριέρας. Οικονομολόγος και ειδικός σε θέματα επικοινωνίας, έχει τιμηθεί με 42 δημοσιογραφικά βραβεία και είναι Ιππότης της Τιμής της Γαλλικής Δημοκρατίας, της Ουγγαρίας και της Πολωνίας. Εργάστηκε 30 χρόνια στον Οικονομικό Ταχυδρόμο και σε άλλα έντυπα του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη και συνεργάστηκε με γνωστές εφημερίδες και εξειδικευμένα περιοδικά. Σήμερα αρθρογραφεί στις εφημερίδες Εστία, Ναυτεμπορική και είναι σύμβουλος στο περιοδικό Μάνατζερ της Ελληνικής Εταιρείας Διοικήσεως Επιχειρήσεων. Επίσης, παρουσιάζει την εκπομπή «Δρόμοι της Ανάπτυξης» στο οικονομικό τηλεοπτικό κανάλι Sbc. Είναι επίτιμος διεθνής πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων και διοικητικός πρόεδρος του ελληνικού τμήματός της, μέλος του ΔΣ της Ένωσης Συντακτών Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και χρημάτισε επί εξαετία πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού-Ηλεκτρονικού Τύπου. Από το 2002 είναι μέλος της Γερουσίας για την Ένωση της Ευρώπης, από την οποία και τιμήθηκε για τα άρθρα του περί ομοσπονδιακής Ευρώπης.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.