Ο Αθανάσιος Παπανδρόπουλος καταγράφει την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στην Αφρική. Με εργαλείο το χρέος, προωθείται ο κινεζικός ιμπεριαλισμός, καθώς ο ιδιότυπος κινεζικός καπιταλισμός εμφανίζεται επιτυχής. Ο νέος Ψυχρός Πόλεμος είναι εδώ. Μαζί του και ο αυταρχισμός που προβάλεται ως το νέο μοντέλο για την παγκόσμια διακυβέρνηση.


Όταν ο Λένιν έγραψε το δοκίμιο του για τον ιμπεριαλισμό ως ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, συνειδητά ίσως απέφυγε να προσδιορίσει για ποιον καπιταλισμό μιλούσε. Επρόκειτο για αυτόν των πάλαι ποτέ «καπετάνιων της βιομηχανίας»; Ή για τον κρατικό κομματικό καπιταλισμό των μπολσεβίκων;

Στις μέρες μας, για τον Κινέζο πρόεδρο Χίλια, δεν υπάρχει πρόβλημα. Ο προς ώρας πετυχημένος κομματικός καπιταλισμός της Κίνας, μέσω της ιμπεριαλιστικής του επέκτασης, φιλοδοξεί να γίνει και ανώτατο στάδιο μιας διαδικασίας που ξεκίνησε 45 χρόνια πριν. Τότε που ελάχιστοι κατάλαβαν ποιους στόχους είχε. Ωστόσο οι τελευταίοι είχαν δηλωθεί ξεκάθαρα από τους Κινέζους εμπνευστές της.

Πως ξεκίνησε ο κινεζικός ιμπεριαλισμός

Μια αναλυτική ματιά στην πορεία, τα έργα και τις επιλογές του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος, καταλήγει σε μια και μόνο βασική διαπίστωση… Ο εφαρμοσμένος μαρξισμός-λενινισμός, στην Κίνα, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια επικίνδυνη για την ανθρώπινη ζωή τακτική κατάληψης και διατήρηση της εξουσίας. Εξουσία η οποία όμως απέχει έτη φωτός από τη ρωσική μονολιθικότητα και ιδεολογική αγκύλωση.

Και από την άποψη αυτή, ο κινεζικός κομμουνισμός, πέτυχε διάνα. Διότι βλέποντας τις τραγικές αποτυχίες του στις πρώτες φάσεις της εγκαθίδρυσης του στην αχανή Κίνα, αποφάσιζε σε κάποια φάση, να ακολουθήσει τις δυτικές αρχές παραγωγής πλούτου, με ενσωμάτωση κινεζικού τύπου στην διεθνή αγορά. Έτσι, μέσα σε πενήντα χρόνια, κατάφερε να μετατρέψει μια αγροτική χώρα στην πρώτη βιομηχανική δύναμη του πλανήτη. Και στη δεύτερη πλουσιότερη χώρα του, από πλευράς συνολικού ΑΕΠ.

Πως εξαπλώνεται ο ιδιότυπος κινεζικός καπιταλισμός

Σήμερα δε, ο ιδιότυπος κινεζικός καπιταλισμός, εξαπλώνεται σχετικά γρήγορα. Φιλοδοξεί να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση τόσο στην Ασία όσο και στην Αφρική. Διαθέτει δε αρκετά μέσα για να πετύχει τους στόχους του. Στόχοι που ήδη μεταβάλλουν το παγκόσμιο οικονομικό και πολιτικό πεδίο.

Στο πλαίσιο αυτό, απροσδόκητος σύμμαχος του κινεζικού νεοϊμπεριαλισμού, είναι ο κορωνοϊός. Όπως φυσικά, και τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα που προκαλεί στην Αφρική.

Ως γνωστόν η κινεζική οικονομική παρουσία στη «Μαύρη ήπειρο» είναι μεγάλη. Υπολογίζεται ότι η Κίνα κατέχει το 30% των πλουτοπαραγωγικών πηγών της ηπείρου. Και ελέγχει πάνω από 70% του εξωτερικού της εμπορίου. Επίσης οι κινέζικες άμεσες επενδύσεις αντιπροσωπεύουν το 60% του συνόλου. Διόλου τυχαία το βρετανικό περιοδικό «Economist» να κάνει λόγο για μια νέου τύπου αποικιοκρατία.

Κίνα ο μεγάλος δανειστής της Αφρικής

Σε αυτήν έρχεται να προστεθεί τώρα και το συνολικό αφρικανικό εξωτερικό χρέος. Όπως προκύπτει από στοιχεία βρετανικών και αμερικανικών τραπεζικών ιδρυμάτων, μέσω της Πρωτοβουλίας Belt and Road (BRI), μόνον τη διετία 2017-2018 η Κίνα δάνεισε 160 δισ. δολλάρια σε  64 αναπτυσσόμενες χώρες μεταξύ των οποίων και 12 αφρικανικές.

Αριθμοί σαν κι αυτούς τοποθετούν την Κίνα στην πρώτη βαθμίδα των διεθνών δανειστών. Από το 2017, για παράδειγμα, το Πακιστάν, έχει δανειστεί τουλάχιστον 21 δισ. δολάρια από την Κίνα. Ή το 7% του ΑΕΠ του.

Η Νότια Αφρική είχε δανειστεί περίπου 14 δισ. δολάρια, ή 4% του ΑΕΠ της. Και οι δύο χώρες, όπως και πολλές άλλες, οφείλουν πολύ περισσότερα στην Κίνα παρά στην Παγκόσμια Τράπεζα.

Άλλες χώρες δε, λόγω αδυναμίας πρόσβασης τους στις κεφαλαιαγορές, οφείλουν  σε ποσοστό του ΑΕΠ τους ακόμη περισσότερα στην Κίνα, που τις δάνεισε υπό τοκογλυφικούς όρους. Εκτιμούμε ότι μέχρι το 2017, τα χρέη του Τζιμπουτί πχ.προς την Κίνα ανήλθαν στο 80% του ΑΕΠ του. Και της Αιθιοπίας ανερχόταν σχεδόν στο 20% του ΑΕΠ της.

Χρέος το εργαλείο επιρροής

Ας σημειωθεί επίσης ότι τα δάνεια αυτά έχουν και αρκετά υψηλό επιτόκιο, με αποτέλεσμα η αποπληρωμή τους σήμερα να είναι πέρα για πέρα προβληματική. Στο επίπεδο αυτό έτσι, τον τελευταίο καιρό, μπροστά στην αδυναμία της Αφρικής αλλά και άλλων αναπτυσσόμενων χωρών και αντιμετωπίσουν την πανδημία, η Κίνα σκέφτεται να χρησιμοποιήσει το χρέος ως εργαλείο ανόδου της επιρροής της.

Αυτήν την περίοδο, στο επίπεδο των 20 πιο πλούσιων χωρών του κόσμου γίνεται πολύς λόγος για  παγώματα και αναδιαρθρώσεις χρεών των αναπτυσσομένων χωρών. Η Κίνα ναι μεν συμφωνεί επί της αρχής, πλην όμως θέλει να ακολουθήσει τη δική της ιδιαίτερη πολιτική. Είναι δε σαφές ότι στην περίπτωση αυτή θα υπάρξουν και οι ανάλογες απαιτήσεις από την κινεζική ηγεσία. Αυτή και επιδιώκει αδρά γεωπολιτικά πλεονεκτήματα.

Και η Τουρκία επιχειρεί διείσδυση στην Αφρική

Περιττό δε να τονιστεί ότι η κινεζική παρουσία και επιρροή στην Αφρική δεν πρέπει να αφήσει αδιάφορη και την Ελλάδα. Διότι σοβαρές προσπάθειες για σχέσεις στην αφρικανική ήπειρο κάνει και η Τουρκία. Η γειτονική μας χώρα επενδύει σοβαρά ποσά στην ανέγερση τζαμιών. Βοηθάει ισλαμικές ομάδες με όπλα και ιδιωτική στρατιωτική τεχνική στήριξη. Και επενδύει σε ενεργειακές πηγές. Θα πρέπει έτσι να θεωρείται βέβαιο ότι η Τουρκία θα επιδιώξει να βελτιώσει όσο πιο πολύ μπορεί τις σχέσεις της με την Κίνα, ανερχόμενη υπερδύναμη.

Εξάλλου, αμφότερες οι χώρες, συνταυτίζονται και στον πολιτικό αυταρχισμό που εφαρμόζουν. Αυταρχισμό που σε αγαστή συνεργασία με τη Ρωσία και το Ιράν των αγιατολλάδων έχουν κάθε λόγο να τον επιβάλλουν ως οικουμενικό σύστημα διακυβέρνησης.

Αυτή η τελευταία είναι μια ιδιαίτερα σημαντική διάσταση των επιδιώξεων ενός ευρύτερου φάσματος αντιφιλελεύθερων και άρα αντιδημοκρατικών καθεστώτων του πλανήτη μας. Καθεστώτα που μετά μια μάλλον σύντομη περίοδο αποδυνάμωσης τους, σήμερα βλέπουν να σημαίνει εκ νέου η ώρα τους. Και στο επίπεδο αυτό ο νέος ψυχρός πόλεμος έχει ήδη ξεκινήσει, με την Αμερική να παραπαίει και την Ευρώπη να προσπαθεί να καταλάβει ποιο ρόλο θα μπορούσε να παίξει, με το χαμηλότερο δυνατό κόστος.

Προηγούμενο άρθροΠολιτική ορθότητα και σεξιστικά αριστουργήματα
Επόμενο άρθροΈγκλημα Μαρφίν: Τι σημαίνει Ποτέ πια!
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος, γόνος επιχειρηματικής και δημοσιογραφικής οικογένειας των Πατρών (Νεολόγος Πατρών, 1879-1973), γεννήθηκε στο Ψυχικό το 1941 και φέτος συμπληρώνει 50 χρόνια δημοσιογραφικής καρριέρας. Οικονομολόγος και ειδικός σε θέματα επικοινωνίας, έχει τιμηθεί με 42 δημοσιογραφικά βραβεία και είναι Ιππότης της Τιμής της Γαλλικής Δημοκρατίας, της Ουγγαρίας και της Πολωνίας. Εργάστηκε 30 χρόνια στον Οικονομικό Ταχυδρόμο και σε άλλα έντυπα του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη και συνεργάστηκε με γνωστές εφημερίδες και εξειδικευμένα περιοδικά. Σήμερα αρθρογραφεί στις εφημερίδες Εστία, Ναυτεμπορική και είναι σύμβουλος στο περιοδικό Μάνατζερ της Ελληνικής Εταιρείας Διοικήσεως Επιχειρήσεων. Επίσης, παρουσιάζει την εκπομπή «Δρόμοι της Ανάπτυξης» στο οικονομικό τηλεοπτικό κανάλι Sbc. Είναι επίτιμος διεθνής πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων και διοικητικός πρόεδρος του ελληνικού τμήματός της, μέλος του ΔΣ της Ένωσης Συντακτών Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και χρημάτισε επί εξαετία πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού-Ηλεκτρονικού Τύπου. Από το 2002 είναι μέλος της Γερουσίας για την Ένωση της Ευρώπης, από την οποία και τιμήθηκε για τα άρθρα του περί ομοσπονδιακής Ευρώπης.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.