Τρίτη, 21 Νοεμβρίου 2017
ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ

ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ

Ο Θανάσης σπούδασε τη δημοσιογραφία σε Μόσχα και Παρίσι. Εργάστηκε στις εφημερίδες Ριζοσπάστης, Νέα, Νέα Μεσημβρινή. Σήμερα είναι στον Ελεύθερο Τύπο.
ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ
οι αμαρτιεσ των μκο

ΟΙ ΑΜΑΡΤΙΕΣ ΤΩΝ ΜΚΟ

Σουρωτήρι αποδεικνύεται το σύστημα χρηματοδοτήσεων προς της Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ), όπως διαπίστωσε κατά τους ελέγχους του στο υπουργείο Εξωτερικών το Σώμα Επιθεωρητών Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης.

 Ειδικότερα, από την έκθεση που συνέταξαν οι Επιθεωρητές το Φεβρουάριο του 2012 και κατέθεσαν στη Βουλή, αποδεικνύεται ότι το υπουργείο Εξωτερικών –το οποίο διαθέτει σχεδόν όλα τα κονδύλια προς τις ΜΚΟ- δεν έχει ούτε καν μητρώο με τα έργα που εκτελούν οι συγκεκριμένες οργανώσεις. Γεγονός που αφήνει εντονότατες υποψίες ότι σε πολλές περιπτώσεις ούτε καν ελέγχεται εάν τα έργα κυρίως στο εξωτερικό, για τα οποία διατίθενται εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο, γίνονται ή όχι. Ως γνωστόν, επανειλημμένως έχει καταγγελθεί ότι ορισμένες ΜΚΟ τυγχάνουν ιδιαίτερα ευνοϊκής αντιμετώπισης και παίρνουν πολύ μεγάλες χρηματοδοτήσεις, όπως επίσης έχει αναφερθεί ότι δεν λείπουν και οι περιπτώσεις που τα έργα δεν έγιναν.

Ακρως ενδιαφέρον είναι ότι οι Επιθεωρητές Δημόσιας Διοίκησης «μπήκαν» στο υπουργείο Εξωτερικών, αφότου τα στοιχεία που έστειλαν οι αρμόδιες υπηρεσίες του στη Βουλή θεωρήθηκαν αναξιόπιστα και διάτρητα. Όπως είναι γνωστό το θέμα έχει απασχολήσει κατ’επανάληψη το Κοινοβούλιο, αλλά επί σειρά πολλών ετών δεν εδίδοντο επαρκή στοιχεία και εξηγήσεις. Μάλιστα, το ζήτημα αυτό είχε επισημάνει και η Εισαγγελία Πρωτοδικών, η οποία στην παραγγελία, 166.623, στις 27-5-2011, τόνιζε ότι η Γενική Διεύθυνση Διεθνούς Ανάπτυξης (ΥΔΑΣ), δηλαδή η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών για τις χρηματοδοτήσεις των ΜΚΟ, «έστειλε στοιχεία στη Βουλή, τα οποία εμφανίστηκαν ως ανακριβή». Και το χειρότερο. Παρ’ότι ζητήθηκαν διευκρινίσεις, «μετά πάροδο αρκετού χρόνου, το ΥΠΕΞ δεν έχει ολοκληρώσει τον σχετικό έλεγχο».

Το Σώμα Επιθεωρητών, λοιπόν, αφού πήρε τα στοιχεία που κατέθεσε η ΥΔΑΣ στη Βουλή, προέβη σε ελέγχους στο υπουργείο Εξωτερικών, προκειμένου να τα διασταυρώσει. Τι προέκυψε; Αλλά στοιχεία έδωσε η ΥΔΑΣ στο Κοινοβούλιο και άλλα βρέθηκαν στα αρχεία της Υπηρεσίας Δημοσίου Ελέγχου (ΥΔΕ). Χαρακτηριστικά, αναφέρουν στην έκθεσή τους οι Επιθεωρητές, κ.κ. Κ.Σουλιώτης και Δ.Ρηγόπουλος, «50 από τις 100 ετήσιες χρηματοδοτήσεις ΜΚΟ που εξετάστηκαν στο δειγματοληπτικό έλεγχο για το διάστημα από το 2000 έως το 2010, εμφανίζουν αποκλίσεις στα ποσά που έχουν καταγράψει η ΥΔΑΣ και η ΥΔΕ. Αποκλίσεις επίσης, υπάρχουν σε 70 από τις 294 περιπτώσεις εκταμιεύσεων ποσών του δείγματος». Μόνο και μόνο αυτά τα στοιχεία δείχνουν το λιγότερο την προχειρότητα, με την οποία λειτουργούσε μια υπηρεσία, η οποία διαχειριζόταν δεκάδες εκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο. Πολύ περισσότερο, δημιουργούνται εύλογα ερωτηματικά για το εάν λειτουργούσε υπό συνθήκες διαφάνειας η συγκεκριμένη υπηρεσία.

Βεβαίως, οι επιθεωρητές, αφού αναφέρουν στην έκθεσή τους ότι για κάθε χρηματοδότηση υπήρχε υπουργική απόφαση, γράφουν ότι «νομίμως εκταμιεύθηκαν τα ποσά όσον αφορά τις αντίστοιχες εγκριτικές πράξεις». Αναμφισβήτητα, όλες οι χρηματοδοτήσεις μπορεί να έγιναν νομιμοφανώς. Ωστόσο, και μόνον το γεγονός ότι η ΥΔΑΣ δεν διέθετε ούτε καν «Μητρώο» των έργων που «έπαιρναν» οι ΜΚΟ, αφενός δείχνει το απίστευτο αλλαλούμ που επικρατούσε εκεί, αφετέρου αφήνει υποψίες για διάτρητες διαδικασίες. Τα προβλήματα, όμως, δεν περιορίζονται εκεί. Ιδού ορισμένες από τις σημαντικότερες διαπιστώσεις που έκαναν στην έκθεσή τους οι Επιθεωρητές:

1. Υπάρχει «παντελής απουσία κωδικών αριθμών του Μητρώου των ΜΚΟ (που θα τις ταυτοποιούσε μονοσήμαντα) στις καταγραφές».

2. «Δεν υπάρχει μητρώο προγραμμάτων που υλοποιούν οι ΜΚΟ. Η συσχέτιση του Μητρώου ΜΚΟ με το μητρώο προγραμμάτων θα συνέβαλε και στην πληρέστερη παρακολούθηση κατανομής των πόρων». Πολύ περισσότερο, «δεν υφίσταται Ολοκληρωμένο Σύστημα Καταγραφής και Παρακολούθησης Προγραμμάτων των ΜΚΟ που είναι απαραίτητο προκειμένου η υπηρεσία να έχει διαρκώς σαφή εικόνα των προγραμμάτων που διαχειρίζεται και να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις υποχρεώσεις προς τρίτους (όπως να συντάξει μια έκθεση πεπραγμένων)».

Ετσι, θα μπορούσαν οι αρμόδιοι του υπουργείου Εξωτερικών να παρακολουθήσουν εάν, για παράδειγμα, το «πρόγραμμα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών ταμπλό σε οικίες απόρων μαθητών στη Σρί Λάνκα» (!) έγινε ή δεν έγινε στην ώρα του, και να αποφασίσουν στη συνέχεια εάν έπρεπε να δοθούν και άλλα χρήματα για αντίστοιχα προγράμματα σε κάποιες ΜΚΟ ή όχι.

4. «Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν αναγράφεται η χώρα, στην οποία αφορά το πρόγραμμα που χρηματοδοτείτο. Αντ’αυτού υπάρχει η ένδειξη «Απροσδιόριστα» ή «Ευρώπη ακατανέμητα», ή «Αφρική ακατανέμητα», κ.ο.κ.». Κοντολογίς, ούτε καν σε ποια χώρα και για ποιο έργο πήγαν τα χρήματα δεν κατέγραφαν. Μεγάλο ερώτημα βέβαια, είναι εάν όλα αυτά γίνονταν με την ανοχή των πολιτικών προϊσταμένων, δηλαδή των εκάστοτε υπουργών Εξωτερικών.

5. «Από το 2000 έως το 2008 στην ΥΔΑΣ δεν υπήρχε σύστημα αντιπαραβολής και ελέγχου στοιχείων της ΥΔΑΣ με τα στοιχεία της ΥΔΕ. Ετσι, δεν γινόταν συστηματική αντιπαραβολή για έλεγχο των καταχωρημένων στοιχείων με τις εγγραφές πληρωμών. Μάλιστα, στις καταστάσεις εκταμιευμένων ποσών της ΥΔΕ έως το 2006 δεν καταγράφονται καν αναλυτικά τίτλοι προγραμμάτων, στα οποία αντιστοιχούν οι πληρωμές που θα διευκόλυναν τυχόν επιχειρούμενη αντιπαραβολή».

6. «Καταχωρήθηκαν εσφαλμένα χρηματοδοτικά στοιχεία κατά τη συμπλήρωση των τεχνικών δελτίων των ΜΚΟ».

7. «Δεν υπάρχει σύστημα καταχώρησης στα στοιχεία της ΥΔΑΣ για επιστροφές ή περικοπές χρηματικών ποσών, με αποτέλεσμα η καταχώρηση εσφαλμένων ποσών με βάση την υπουργική απόφαση. Επιπλέον ούτε στην ΥΔΕ καταγράφονται οι επιστροφές από ΜΚΟ, παρά μόνον ακυρώσεις ενταλμάτων».

8. «Δεν είχε προβλεφθεί τρόπος καταγραφής παλαιότερων ονομάτων για τις περιπτώσεις των ΜΚΟ που μετονομάστηκαν, ώστε να παρακολουθούνται διαχρονικά».

9. «Δεν είχε καν περιληφθεί στο μητρώο των ΜΚΟ το ΑΦΜ που μονοσήμαντα και αποκλειστικά προσδιορίζει το Νομικό Πρόσωπο που λαμβάνει τις χρηματοδοτήσεις».

10. «Σε περιπτώσεις σύμπραξης περισσοτέρων της μιας ΜΚΟ καταχωρείται ενίοτε λανθασμένα από την ΥΔΑΣ η δικαιούχος ΜΚΟ. Πέραν του πιθανού λάθους στην καταγραφή των ποσών στις εξουσιοδοτημένες ΜΚΟ (που εκλαμβάνονται ως οι αποκλειστικοί αποδέκτες) ουδέποτε κατεγράφη η πραγματική κατανομή των ποσών προς τις συμπράτουσες ΜΚΟ».

11. «Ο κωδικός των ΜΚΟ αναγράφεται αποκλειστικά στην επικεφαλίδα της συμβάσεως (σ.σ. με την οποία έπαιρνε το έργο και χρηματοδοτείτο), ενώ δεν αναφέρεται στις υπουργικές αποφάσεις και τα άλλα έγγραφα του προγράμματος».

12. «Στην ΥΔΑΣ διαπιστώθηκε έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού, καθώς και συχνές εναλλαγές στο προσωπικό».

Οσον αφορά τα στοιχεία που έδωσε η ΥΔΑΣ στη Βουλή, είναι τουλάχιστον «άλλα αντί άλλων». Οι Επιθεωρητές στην έκθεσή τους κατέγραψαν σειρά περιπτώσεων που ονομασίες ΜΚΟ «δεν βρέθηκαν καν στο μητρώο» των Οργανώσεων που τηρούσε το υπουργείο Εξωτερικών. Ακόμα χειρότερα, έργα που είχαν καταγραφεί ότι ανετέθησαν σε κάποιες Οργανώσεις, φαίνεται ότι μάλλον είχαν δοθεί σε άλλες ή αντιστοιχούσαν σε άλλες ΜΚΟ. Για παράδειγμα, το Ινστιτούτο Φιλανθρωπίας, που επίσης «δεν βρέθηκε στο Μητρώο», φαίνεται πως είχε πάρει έργο, του οποίου όμως «ο κωδικός 51 της σύμβασης αντιστοιχεί στο μητρώο Γέφυρα Φιλίας- Ινστιτούτο Κοινωνικής Αλληλεγγύης». Ακόμα, το Διεθνές Αναπτυξιακό Κέντρο για έργο ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης που είχε πάρει στο Ιράκ, εμφανίζει απόκλιση 150.000 ευρώ. «Ωστόσο, το ποσό αυτό υπάρχει στον κατάλογο της ΥΔΑΣ που δόθηκε στη Βουλή, αλλά με δικαιούχο «Ελληνο-βαλκανικός Σύνδεσμος «Σωκράτης» – Χερσόνησος του Αίμου- Εδεσσα Διεθνές Αναπτυξιακό».

Υπό τις συνθήκες αυτού του απίστευτου μπάχαλου σε μια νευραλγικής σημασίας υπηρεσία, είναι εμφανές ότι ουδείς ουσιαστικός έλεγχος μπορεί να γίνει από τη Βουλή. Προφανώς, απαιτείται περαιτέρω ενδελεχής έρευνα σε βάθος, σε όλα τα μεγάλα έργα που έχουν πάρει οι ΜΚΟ, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν έπιασαν τόπο τα χρήματα του ελληνικού λαού ή όχι.

Το θέμα αναδημοσιεύεται από τον ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ