Ο Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς ή συντομότερα ΣΥΡΙΖΑ ήταν συνασπισμός αριστερών κομμάτων και οργανώσεων στην Ελλάδα. Αν και αρχικά δεν αποτελούσε ενιαίο πολιτικό φορέα, αλλά μια συμμαχία κομμάτων και οργανώσεων, τον Μάιο του 2012 υπέβαλε ιδρυτική δήλωση ως ενιαίο κόμμα στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, με απώτερο στόχο να μην απολέσει την πριμοδότηση των 50 εδρών, σε περίπτωση που εκλεγεί πρώτο κόμμα στις εκλογές του Ιουνίου 2012.

Τυπικά ο ΣΥΡΙΖΑ ξεκινά την ιστορία του στις εθνικές εκλογές του 2004, αλλά οι διαδικασίες που οδήγησαν στη συγκρότησή του εντοπίζονται στη δημιουργία του Χώρου Διαλόγου για την Ενότητα και Κοινή Δράση της Αριστεράς το 2001. Σε αυτόν συμμετείχαν διάφοροι αριστεροί πολιτικοί φορείς, ενίοτε διαφορετικών ιστορικών ή ιδεολογικών καταβολών, με κοινή όμως δράση στα κομβικά ζητήματα που είχαν απασχολήσει την ελληνική κοινωνία κατά τα τέλη της δεκαετίας του ’90 (Νατοϊκή εισβολή στο Κοσσυφοπέδιο, ιδιωτικοποιήσεις, κοινωνικά δικαιώματα).

Αν και ο Χώρος Διαλόγου δεν ήταν πολιτική οργάνωση αλλά μια προσπάθεια μόνιμης όσμωσης των κομμάτων και οργανώσεων που τον συναπάρτιζαν, από τους κόλπους του προέκυψαν κάποιες υποψηφιότητες για τις δημοτικές / νομαρχιακές εκλογές του 2002 με πιο επιτυχημένη αυτήν του αειθαλούς αγωνιστή Μανώλη Γλέζου στην Υπερνομαρχία Αθηνών – Πειραιώς. Επίσης οι δυνάμεις του Χώρου Διαλόγου έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στις κινητοποιήσεις ενάντια στην επιχειρούμενη από το ΠΑΣΟΚ «μεταρρύθμιση Γιαννίτση» στο ασφαλιστικό σύστημα, καθώς και στη λειτουργία του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ, ως φορέα διασύνδεσης των ελληνικών κινημάτων με το παγκόσμιο αντι-νεοφιλελεύθερο κίνημα.

Στην πορεία προς τις Βουλευτικές εκλογές του 2004 οι περισσότεροι από τους πολιτικούς φορείς του Χώρου Διαλόγου (ΣΥΝ, ΑΚΟΑ, ΚΕΔΑ, ΔΕΑ, ΚΟΕ, Ενεργοί Πολίτες και ανένταχτες προσωπικότητες) αναζήτησαν τις δυνατότητες συμμετοχής σε κοινό ψηφοδέλτιο – μια κίνηση που αυτοαποκλήθηκε Πρωτοβουλία για τη Συσπείρωση. Αποτέλεσμα ήταν η Συγκρότηση του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς τον Ιανουάριο του 2004, στον οποίο συμμετείχαν όλοι οι παραπάνω εκτός της ΚΟΕ (η οποία όμως δήλωσε ότι τον υποστηρίζει).

Στις εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε 3,3% και εξέλεξε έξι βουλευτές, όλους προερχόμενους από τον Συνασπισμό. Αυτό οδήγησε σε εσωτερικές τριβές και κατηγορίες προς τον Συνασπισμό για ηγεμονισμό, αφού τα μικρότερα κόμματα υποστήριζαν ότι υπήρχε συμφωνία για εκλογή του Γ.Μπανιά (ΑΚΟΑ) στην Α” Αθήνας η οποία δεν τηρήθηκε. Βάση της κρίσης αποτέλεσε η άρνηση του Συνασπισμού να τηρήσει τη συμφωνία για απόρριψη της κεντροαριστερής πολιτικής. Αποτέλεσμα των τριβών ήταν η αποχώρηση από τη ΔΕΑ δύο ομάδων, η μια εκ των οποίων σχημάτισε τη συλλογικότητα «Κόκκινο» παραμένοντας εντός του ΣΥΡΙΖΑ. Τρεις μήνες αργότερα ο Συνασπισμός συμμετείχε αυτόνομα στις Ευρωεκλογές (Ιούνιος 2004) ενώ πολλοί από τους συμμάχους του εξέφρασαν την υποστήριξή τους στον ιδεολογικά συγγενή συνδυασμό «Γυναίκες για μια άλλη Ευρώπη». Στον τελευταίο μάλιστα συμμετείχαν και πολλές υποψήφιες που στις εθνικές εκλογές είχαν συμμετάσχει στο ΣΥΡΙΖΑ.

Το Δεκέμβριο του 2004 διεξήχθη το 4ο συνέδριο του Συνασπισμού, όπου υπερίσχυσε με μεγάλη πλειοψηφία η πολιτική πλατφόρμα που (μεταξύ άλλων) ζητούσε αναζωογόνηση και αναβάθμιση του ΣΥΡΙΖΑ. Νέος πρόεδρος του κόμματος εκλέχθηκε ο Αλέκος Αλαβάνος, υποστηριχτής αυτής της αντίληψης. Το συγκεκριμένο αποτέλεσμα αποτέλεσε κομβικό σημείο για την ύπαρξη του ΣΥΡΙΖΑ αφού διαμόρφωσε τους όρους υπέρβασης της εσωτερικής κρίσης και αναθέρμανσης του εγχειρήματος. Η επόμενη εκλογική δοκιμασία για τις δυνάμεις της συνεργασίας ήλθε στις δημοτικές / νομαρχιακές εκλογές του 2006, όπου σε πολλές περιοχές στηρίχθηκαν κοινοί υποψήφιοι με αξιοσημείωτα αποτελέσματα.

Στις εκλογές του 2009 επικεφαλής του ψηφοδελτίου τέθηκε ο Αλέξης Τσίπρας, πρόεδρος του Συνασπισμού. Εξελέγη σε αυτό το αξίωμα από το 5ο Συνέδριο (7-10 Φεβρουαρίου 2008) με ποσοστό 70%, το μεγαλύτερο που έχει λάβει υποψήφιος πρόεδρος του κόμματος (δεν προσμετράτε η επανεκλογή του Νίκου Κωνσταντόπουλου από το 2ο Συνέδριο τον Μάρτιο του 1996, όταν δεν υπήρχε συνδιοικητής). Ο Αλέξης Τσίπρας στην πρώτη του εκλογική μάχη συγκέντρωσε μόλις 4,6%. Παρ” όλα αυτά το πρότυπο εκσυγχρονισμού του κόμματος (δηλαδή την πλήρη ένταξη του Συνασπισμού στο αμερικανικό στρατόπεδο), που πρόβαλε ο Τσίπρας και κατακρίθηκε γι΄αυτό από άλλα στελέχη, ανέβασε το 2012 τον ΣΥΡΙΖΑ στο 26,8%. Για πρώτη φορά το ΣΥΡΙΖΑ κατέβηκε ως ενιαίο κόμμα και όχι ως συνασπισμός. Το 2012 ο ΣΥΡΙΖΑ για πρώτη φορά στην ιστορία του διεκδίκησε την εξουσία αλλά τελικά αναδείχθηκε σε αξιωματική αντιπολίτευση.

Στο εργατικό κίνημα, ο ΣΥΡΙΖΑ, συμμετέχει στην ΓΣΕΕ με την παράταξη Αυτόνομη Παρέμβαση, ενώ μαζί με άλλες δυνάμεις της Αριστεράς (ΑΝΤΑΡΣΥΑ κτλ.) όπως και με ανένταχτους εργαζόμενους / συνδικαλιστές, στηρίζουν και τον Συνασπισμό Πρωτοβάθμιων Σωματείων.

Ως σύμβολο του ΣΥΡΙΖΑ επιλέχθηκε το πεντάκτινο άστρο (δηλωτικό ενότητας), σε συνδυασμό με τον κυματισμό 3 σημαιών: μιας κόκκινης (για την κλασσική αριστερά), μιας πράσινης (για την οικολογία) και μιας μωβ (για την «εναλλακτικότητα» και την εναντίωση στον πατερναλισμό).

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.