Δευτέρα, 11 Δεκεμβρίου 2017
ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΕΛΙΜΠΑΣΑΚΗΣ

ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΕΛΙΜΠΑΣΑΚΗΣ

Ο Ανδρέας είναι δημοσιογράφος. Υπήρξε ανταποκριτής του BBC World Service, της “Καθημερινής” και του “Antenna” κατά την διάρκεια του πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία (1991-1999). Διετέλεσε επικεφαλής του γραφείου «Visnews»(αργότερα Reuter). Διευθυντής της εφημερίδας «Jugofokus» και του πρακτορείου «Frontline news agency». Ρεπορτάζ του αναμεταδόθηκαν από τα μεγαλύτερα τηλεοπτικά δίκτυα (CNN, BBC,TF1, ARD).Τιμήθηκε με πολλά βραβεία, μεταξύ αυτών, του «Ιδρύματος Μπότση», «Φρέντυ Γερμανός», της πόλης των Παρισίων, της εφημερίδας «Politika» του Βελιγραδίου και του δήμου Αθηναίων.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΕΛΙΜΠΑΣΑΚΗΣ
μαυροβουνιο: «το νεο (ρωσικο) μονακο» σε κριση

ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟ: «ΤΟ ΝΕΟ (ΡΩΣΙΚΟ) ΜΟΝΑΚΟ» ΣΕ ΚΡΙΣΗ

Το μικροσκοπικό Μαυροβούνιο (μόλις με 700.000 πληθυσμό), φιλοδοξούσε αμέσως μετά την αποχώρηση του από τη βραχύβια παραμονή του στην συνομοσπονδία με την Σερβία, να μετατραπεί στου νήσους «Κέιμαν της Ευρώπης» ή ακόμα καλύτερα στο νέο της… Μονακό.

Αυτές ήταν οι σκέψεις του αμφιλεγόμενου προέδρου της χώρας Μίλος Τζουγκάνοβιτς, από τις αρχές της δεκαετίας. Ο πρόεδρος του Μαυροβουνίου, στενός συνεργάτης του Σέρβου προέδρου Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς κατά την διάρκεια της δραματικής εμφύλιας σύγκρουσης στην πρώην Γιουγκοσλαβία, και αργότερα σφοδρός πολέμιος του, κατάφερε τελικά να πετύχει την ειρηνική αποχώρηση του Μαυροβουνίου από την κορμό της πρώην Γιουγκοσλαβίας, και να επιβιώσει οικονομικά, αφού καθ όλη την διάρκεια της δεκαετίας του 90 η περιοχή μετετράπη σε ένα τεράστιο «υποδοχέα» παράνομων δραστηριοτήτων με προεξάρχουσες, το λαθρεμπόριο πετρελαιοειδών και τσιγάρων.

Τα δύσκολα χρόνια του πολέμου όμως πέρασαν και ο Τζουγκάνοβιτς προσπαθεί τώρα να μετατρέψει το Μαυροβούνιο σε μια «μεγάλη πολυτελή βίλλα για εκατομμυριούχους» στην Αδριατική. Εάν δεν έκανε την εμφάνιση της η παγκόσμια οικονομική κρίση σχεδόν θα τα είχε καταφέρει. Τα προηγούμενα χρόνια η δραστηριότητα στον χώρο της κτηματαγοράς ξεπέρασε κάθε φαντασία. Τα πάντα βγήκαν στο… σφυρί. Από γκαρσονιέρες στο πολυτελές θέρετρο της Μπούντβα μέχρι τα νησιά που κάποτε απολάμβανε τις διακοπές του ο στρατάρχης Τίτο! Σε αυτό βοήθησε η μαζική έλευση των Ρώσων δισεκατομμυριούχων που ανακάλυψαν πρώτοι το «νέο Μονακό». Οι Ρώσοι επενδυτές εκτίμησαν με πάθος ότι σύντομα η περιοχή θα μετατραπεί σε υποκατάστατο της Νότιας Γαλλίας, των Κυκλάδων ή των ισπανικών νησιών. Με εντυπωσιακές ακτές και την άγρια ορεινή ενδοχώρα, το Μαυροβούνιο αναμφισβήτητα έχει τεράστιες τουριστικές δυνατότητες.

Οι Ρώσοι, εκτός του ότι αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των ξένων τουριστών στη χώρα, ελέγχουν ένα σημαντικό μέρος της οικονομίας. Μεταξύ των άλλων στρατηγικών πόρων, κατέχουν το κρίσιμης σημασίας εργοστάσιο αλουμινίου στην Ποντγκόριτσα. Είναι τόσο έντονη η ρωσική παρουσία στο Μαυροβούνιο που άρχισε να ενοχλεί ακόμη και τους ντόπιους πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες που υποστήριξαν με θέρμη τα προηγούμενα χρόνια την έλευση των Ρώσων εκατομμυριούχων.

Στην πολυτελή Μπούντβα, που ο δήμαρχος της υπερηφανεύεται ότι πρόκειται για την «πόλη των 100 εκατομμυριούχων», λειτουργούν δημοτικά σχολεία στα…ρώσικα. Την ίδια ώρα που ο επενδυτικός κλάδος κλυδωνίζεται παγκοσμίως εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, στο Μαυροβούνιο περίπου το 60% των πολυτελών ακινήτων που χτίσθηκαν την προηγούμενη διετία, έχουν ήδη πωληθεί σε στελέχη των επιχειρηματικών κολοσσών, όπως είναι η Gazprom και η Lukoil. Εξαιτίας της παρουσίας των Ρώσων κροίσων στη περιοχή το Μαυροβούνιο, έχει απορροφήσει αναλογικά τις περισσότερες κατά κεφαλήν επενδύσεις από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Πάρα την σημαντική οικονομική ανάπτυξη που καταγράφεται σε όλους τους τομείς, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ενθουσιάζεται ιδιαίτερα με την «ρωσοποίηση» του Μαυροβουνίου. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο άρχισε να εξετάζει εξονυχιστικά τις ρωσικές επενδύσεις, καθώς διατυπώθηκαν φόβοι μήπως και η αγορά ακινήτων αποτελεί προκάλυψη για παράνομες συναλλαγές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξάλλου, επανειλημμένως προειδοποίησε την πολιτική ηγεσία της χώρας για ξέπλυμα «μαύρου χρήματος» που γίνεται στο Μαυροβούνιο.

Πάντως ακόμη και στο Μαυροβούνιο των «Ρώσων μεγιστάνων» η κρίση κατέφθασε. Ο πλουσιότερος δήμος του Μαυροβουνίου, η Μπούντβα, διέκοψε την οικοδόμηση δεκάδων πολυτελών κατοικιών, καθώς δεν μπορεί να πληρώσει τις κατασκευαστικές εταιρείες ώστε να τελειώσουν τις εργασίες τους, ενώ χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι και εργάτες δεν έχουν λάβει μισθούς εδώ και τέσσερις μήνες.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε το Μαυροβούνιο να προστατεύσει τις τράπεζές του και να εξασφαλίσει χρηματοοικονομική σταθερότητα. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των τραπεζών αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς συγκριτικά με το συνολικό χαρτοφυλάκιο των δανείων τους, ενώ ταυτόχρονα η σημαντική εξωτερική χρηματοδότηση από τις μητρικές τράπεζες έχει καταστήσει το τραπεζικό σύστημα πιο ευάλωτο σε μια ξαφνική διακοπή στήριξης ή στο ενδεχόμενο ματαίωσης της ξένης χρηματοδότησης, σε περίπτωση που μια μητρική τράπεζα πληγεί καίρια από την παγκόσμια οικονομική κρίση.

Παράλληλα η αύξηση της ζήτησης έχει οδηγήσει στη δημιουργία ενός μεγάλου ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, αφήνοντας τη χώρα εκτεθειμένη σε ποικίλους εξωτερικούς κραδασμούς. Η παγκόσμια ύφεση ήδη έχει αρνητικό αντίκτυπο στον τουρισμό και τις ξένες άμεσες επενδύσεις. Η ρωσικών συμφερόντων, εταιρεία παραγωγής αλουμινίου του Μαυροβουνίου, μια από τις πιο σημαντικές βιομηχανικές μονάδες, ενδέχεται να κλείσει εάν δεν λάβει από την κυβέρνηση πακέτο στήριξης. Η εταιρεία σημείωσε ζημίες ύψους 35 εκατ. ευρώ το 2008, καθώς οι τιμές αλουμινίου κατέρρευσαν λόγω της μείωσης της ζήτησης από τις αυτοκινητοβιομηχανίες και τον κατασκευαστικό κλάδο.

Η ανάπτυξη κυμάνθηκε σε υψηλά επίπεδα το 2008-στο 7%- αλλά πιθανότατα φέτος δεν θα ξεπεράσει το 2%, ενώ σε ικανοποιητικά επίπεδα, περίπου στο 4,5%, θα επανέλθει το 2010 σύμφωνα με το ΔΝΤ. Η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου παρουσίασε πακέτο ύψους 320 εκατ. για την αντιμετώπιση των συνεπειών της οικονομικής κρίσης ενώ διενεργεί συνομιλίες με το ΔΝΤ και άλλους διεθνείς πιστωτές για την έκδοση δανείου.Οι Έλληνες

Στο Μαυροβούνιο ο Όμιλος Ρέστη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους στρατηγικούς επενδυτές στο Μαυροβούνιο διαθέτοντας σημαντική παρουσία στους τομείς του Real Estate, των Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών της Ενέργειας, ενώ είναι ιδιοκτήτης και της επενδυτικής τράπεζας First Financial Bank. Πρόσφατα το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΗ ενέκρινε τη σύναψη Μνημονίου συνεργασίας με τον Όμιλο Ρέστη και τη θυγατρική του GoldenEnergy για την ανάπτυξη, κατασκευή και λειτουργία ενεργειακού συμπλέγματος ορυχείων και λιγνιτικού σταθμού 100 – 150 MW στο Μαυροβούνιο.

Σημαντικός επενδυτής στο Μαυροβούνιο θεωρείται ο όμιλος των Ελληνικών Πετρελαίων, που εξαγόρασε το 2002 την Jugopetrol Cotor, επένδυση, ωστόσο, που εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα γραφειοκρατικού χαρακτήρα. Στο Μαυροβούνιο δραστηριοποιείται επίσης η εταιρεία LAMDA Development, η οποία αγόρασε έκταση 10.500 τ.μ. στη πόλη Μπούντβα.