Ο Αθανάσιος Παπανδρόπουλος σημειώνει ότι η πανδημία κατά τρόπο ωμό και δραματικά θανατηφόρο, ανατρέπει τα πάντα. Η οικονομία αλλάζει και μαζί και η ιστορία. Απαιτείται προσαρμοστικότητα στις νέες συνθήκες, την οποία ωστόσο, παρεμποδίζει ο λαϊκισμός, ο πεσιμισμός και η ανευθυνότητα.


Όχι, η προσφορά και η ζήτηση  δεν θα αλλάξουν. Το ίδιο ισχύει και για τις βασικές ανάγκες. Οι άνθρωποι θα τείνουν πάντα να αναζητούν την τροφή τους. Να επιθυμούν το σεξ. Να φροντίζουν τα παιδιά τους. Να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το κοινωνικό στάτους. Να σκέπτονται την υγεία τους και να αποφεύγουν τον πόνο. Η ένδυση και η στέγη θα είναι επίσης από τις πρώτες τους ανάγκες. Για αυτό και θα αναζητούν τρόπους να τις ικανοποιήσουν όσο γίνεται καλύτερα και πιο γρήγορα.

Ερωτήματα που φέρνει η πανδημία για την οικονομία

Ερωτήματα με βασανίζουν όμως. Τι συμβαίνει στην οικονομία; Γιατί παρά το υπεράφθονο χρήμα που εκδίδουν οι Κεντρικές Τράπεζες, ο πληθωρισμός είναι ανύπαρκτος;

Πόσο θα αντέξουν οι οικονομίες με μηδενικά επιτόκια και άρα με αφανισμό της αποταμίευσης;

Τι θα συμβεί με το δολάριο σε μια υπερχρεωμένη και εσωστρεφή Αμερική στην εποχή των αλγορίθμων και των πλατφορμών;

Ποια προοπτική έχουν ολόκληροι τομείς παροχής υπηρεσιών; Όπως το λιανεμπόριο, ο τουρισμός, οι μεταφορές, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και άλλες παρεμφερείς δραστηριότητες;

Επίσης, όταν βλέπουμε ότι στα 250 χρόνια των βιομηχανικών επαναστάσεων και των συναφών τεχνολογικών ανατροπών, το προσδόκιμο ζωής στον αναπτυγμένο κόσμο πήγε τρεις φορές επάνω και παγκοσμίως δύο φορές, ποια είναι η σχέση του ανθρώπου με τον χρόνο;

Την ώρα που ο μέσος χρόνος ζωής οδεύει προς τα 100 χρόνια, ποιες επιπτώσεις θα έχει αυτό το γεγονός, στα συστήματα υγείας, συντάξεων, κοινωνικής ασφάλισης και οικονομικής ανάπτυξης;

Ένας πλανήτης με 10 δισεκατομμύρια κατοίκους πόσες πανδημίες θα γνωρίζει; Ποιους νέους ιούς θα αντιμετωπίσει και ποια νέα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα θα έχει να λύσει?

Όλα τα παραπάνω ερωτήματα και άλλα πολλά ακόμα, πιστεύω πως έχουν τεράστια σημασία στην παρούσα φάση της πανδημίας. Πολύ απλά δε, τροφοδοτούν την απαισιοδοξία, σε μια εποχή βαθύτατης και πολυεπίπεδης αλλαγής.

Ο πεσιμισμός πουλάει

Πολύ σωστά, ο συγγραφέας Μάττ Ρίντλαιη επισημαίνει: “Όσο αυξάνεται ο μέσος όρος ηλικίας του πληθυσμού μιας χώρας, οι άνθρωποι γίνονται όλο και πιο “καινοφοβικοί” και μελαγχολικοί. Εξάλλου, στον πεσιμισμό επενδύονται τεράστια συμφέροντα. Κανένα φιλανθρωπικό ίδρυμα δεν συγκέντρωσε ποτέ δωρεές λέγοντας πως τα πράγματα πάνε καλύτερα. Κανένας δημοσιογράφος δεν εξασφάλισε χώρο σε πρωτοσέλιδο εφημερίδας γράφοντας ότι οι πιθανότητες καταστροφής έχουν μειωθεί.

Αφού οι καλές ειδήσεις δεν συνιστούν καν ειδήσεις, οι τηλεβόες των ΜΜΕ βρίσκονται στη διάθεση κάθε πολιτικού, δημοσιογράφου ή ακτιβιστή που μπορεί να προαναγγείλει με πειστικότητα μια επερχόμενη καταστροφή. Και έτσι, οι ομάδες πίεσης και οι πελάτες τους στα ΜΜΕ πασχίζουν να εντοπίσουν ακόμη στις πιο θετικές στατιστικές έστω και την ελάχιστη υποψία μιας πιθανής καταστροφής”.

Απαιτείται προσαρμοστικότητα

Η απαισιοδοξία “πουλάει”. Έτσι, είναι βασικός τροφοδότης της συνομωσιολογίας και κατ΄ επέκταση εκτρέφει τον λαϊκισμό και την συναφή συλλογική ηλιθιότητα.

Μπροστά, λοιπόν, σε κοσμογονικές αλλαγές που έχουν δρομολογηθεί στην οικονομία, το κοινωνικό γίγνεσθαι και την γεωπολιτική ισορροπία, τα πραγματικά και ζωτικά θέματα προς συζήτηση και επεξεργασία, σε ευρύ λαϊκό επίπεδο, συσκοτίζονται. Ακριβώς για να μην πέσουν στο πεδίο του δημόσιου προβληματισμού.

Κατά συνέπεια, οι δημαγωγοί και οι λοιποί ιδεολογικοί αγύρτες, αποφεύγουν τον σκόπελο της ουσιαστικής συζήτησης. Προτείνουν θαυματουργές λύσεις που ποτέ δεν έρχονται όμως.

Στους τομείς έτσι της παραγωγής και κατανομής του πλούτου, πολλά λέγονται και γράφονται, για τις ανισότητες λόγου χάρη. Περί των βαθύτερων αιτίων τους όμως, κυριαρχεί εκκωφαντική… σιωπή. Καλλιεργείται έτσι ο φθόνος του εισοδήματος, χωρίς να παρέχονται νέες πληροφορίες και αναλύσεις περί του τρόπου παραγωγής του.

Η πανδημία αλλάζει την ιστορία

Όμως, οι τρόποι αυτοί αλλάζουν και δραματικά μάλιστα. Με αφετηρία δε την πανδημία του κορωνοϊού, η κατάσταση θα προσλάβει πρωτόγνωρη ταχύτητα. Και οι μεταβολές θα είναι σαρωτικές. Μέσα στα προσεχή δέκα χρόνια, ο κόσμος των επιχειρήσεων και της εργασίας θα γνωρίσει ανατρεπτικές διαρθρωτικές αλλαγές. Τα ανταγωνιστικά  οικοσυστήματα θα έχουν τον πρώτο λόγο στις εξαγωγείς. Και θα ευνοούν αυτούς που πρώτοι θα συνειδητοποιούν το μέγεθος και τη σημασία των αλλαγών.

Η πανδημία θα δώσει τεράστιο βάρος στο είναι της ανθρώπινης ύπαρξης, μια τάση που θα έχει ιστορική σημασία για την οικονομία. Διότι πολύ απλά, η αναζήτηση ενός καλύτερου είναι, θα αποδυναμώσει το έχειν.

Όλο και περισσότερο, τονίζει ο καθηγητής Εντγκάρ Καμπανά, που διδάσκει ψυχολογία στο πανεπιστήμιο «Καμιλο Χοσέ» της Μαδρίτης, “θα ζούμε σ΄έναν κόσμο που θα επιδιώκει πάση θυσία την ευτυχία. Το να είναι κανείς ευτυχισμένος, θα αποτελεί σκοπό ζωής, αλλά επίσης δικαίωμα και υποχρέωση….”

Το πρόβλημα έγκειται στο ότι η αναζήτηση της ευτυχίας είναι θέμα προσωπικής ευθύνης. Που σημαίνει ότι δύσκολα θα υπάρχουν ευτυχισμένοι σε κοινωνίες ανεύθυνων, οι οποίοι περιμένουν τα πάντα από τους … άλλους. Στο επίπεδο αυτό συνεπώς θα εκδηλωθούν και οι νέες κοινωνικές αντιπαραθέσεις. Σε κάθε περίπτωση, είμαστε για καλά πλέον ενώπιον μιας νέας ιστορικής πραγματικότητας. Και προέχει να την καταλάβουμε.

Προηγούμενο άρθροΣυντηρητικοί προοδευτικοί, διάκριση άνευ ουσίας
Επόμενο άρθροΜεγαλώνουμε την Ελλάδα
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος, γόνος επιχειρηματικής και δημοσιογραφικής οικογένειας των Πατρών (Νεολόγος Πατρών, 1879-1973), γεννήθηκε στο Ψυχικό το 1941 και φέτος συμπληρώνει 50 χρόνια δημοσιογραφικής καρριέρας. Οικονομολόγος και ειδικός σε θέματα επικοινωνίας, έχει τιμηθεί με 42 δημοσιογραφικά βραβεία και είναι Ιππότης της Τιμής της Γαλλικής Δημοκρατίας, της Ουγγαρίας και της Πολωνίας. Εργάστηκε 30 χρόνια στον Οικονομικό Ταχυδρόμο και σε άλλα έντυπα του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη και συνεργάστηκε με γνωστές εφημερίδες και εξειδικευμένα περιοδικά. Σήμερα αρθρογραφεί στις εφημερίδες Εστία, Ναυτεμπορική και είναι σύμβουλος στο περιοδικό Μάνατζερ της Ελληνικής Εταιρείας Διοικήσεως Επιχειρήσεων. Επίσης, παρουσιάζει την εκπομπή «Δρόμοι της Ανάπτυξης» στο οικονομικό τηλεοπτικό κανάλι Sbc. Είναι επίτιμος διεθνής πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων και διοικητικός πρόεδρος του ελληνικού τμήματός της, μέλος του ΔΣ της Ένωσης Συντακτών Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και χρημάτισε επί εξαετία πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού-Ηλεκτρονικού Τύπου. Από το 2002 είναι μέλος της Γερουσίας για την Ένωση της Ευρώπης, από την οποία και τιμήθηκε για τα άρθρα του περί ομοσπονδιακής Ευρώπης.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.