Μέσα στο διαμορφωθέν περιβάλλον της βίαιης δημοσιονομικής προσαρμογής που ασκείται τα τελευταία σχεδόν έξι χρόνια επί της ελληνικής οικονομίας, η μείωση των επενδύσεων (Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου) υπήρξε χαρακτηριστική.

Στον Πίνακα 1 που ακολουθεί παρουσιάζεται η εξέλιξή τους.

Πίνακας 1.

ΑΣΠΚ % ΑΕΠ
Έτος Σύνολο Ιδιωτικές Δημόσιες Σύνολο Ιδιωτικές Γενικής Κυβέρνησης
2003 44,324
2004 47,361
2005 41,137
2006 50,265
2007 59,947
2008 57,445
2009 49,685 38,864 11,013 20,9 16,3 4,6
2010 39,056 31,779 7,277 17,3 14,1 3,2
2011 31,997 26,902 5,095 15,4 12,9 2,5
2012 22,744 17,957 4,787 11,7 9,2 2,5
2013 20,452 15,474 4,978 11,2 8,5 2,7
2014 20,721 13,877 6,844 11,6 7,7 3,8
2015 α’εξ 9,936
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ

Η μείωση είναι τρομακτική. Από το 2007 (το τελευταίο έτος πριν από την κρίση) έχουν χαθεί από την ελληνική οικονομία επενδύσεις ύψους , περίπου 30 δις ευρώ ή το 2/3 του συνολικού τους ύψους.

[quote text_size=»small»]

Η τρομακτική υποχώρηση του ΑΕΠ (σύμφωνα με τη θεωρία του επιταχυντή) προσδιορίζει και τη μεγάλη μείωση των επενδύσεων και όχι το αντίθετο.

[/quote]

Αυτό που παρατηρείται εύκολα από τα στοιχεία του Πίνακα 1 είναι πρωτίστως η μεγάλη μείωση των ιδιωτικών επενδύσεων. Η μείωση μεταξύ 2009-2014 αγγίζει σχεδόν το 67,0%.

Μείωση βεβαίως , παρατηρείται και στις δημόσιες επενδύσεις όμως σε μικρότερο ποσοστό. Μάλιστα το 2014 παρουσίασαν σημαντική αύξηση προς το προηγούμενο έτος συμμετέχοντας θετικά στην αύξηση του ΑΕΠ έναντι μεγάλης αρνητικής συμμετοχής τα προηγούμενα έτη (2013, 2012, 2011). Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών οι δημόσιες επενδύσεις την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2015 ανήλθαν σε 1,563 δις ευρώ έναντι στόχου 3,090 δις ευρώ, παρουσιάζοντας σημαντική υστέρηση. Επειδή οι δημόσιες επενδύσεις αποτελούν την ατμομηχανή της επενδυτικής διαδικασίας , λόγω ότι εκ των προτέρων θεωρούνται σίγουρη επένδυση, θα πρέπει και να πραγματοποιούνται και όχι να συγκρατείται η εκτέλεσή τους για συγκυριακούς δημοσιονομικούς λόγους.

Στη Γραφική παράσταση 1 , παρουσιάζεται η αντίστοιχη εξέλιξη των επενδύσεων , κατά τομείς. Ο τομέας των οχημάτων μεταφοράς είναι αυτός που έχει υποστεί τη μεγαλύτερη μείωση , ακολουθούμενος από όλους τους υπόλοιπους.

Γραφική παράσταση 1.

Πηγή: ERDB.

Η έλλειψη επενδύσεων αποτελεί το κύριο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας. Η επενδυτική διαδικασία είναι μια πολύπλοκη διαδικασία της οποίας το βασικό χαρακτηριστικό είναι η ανάληψη κινδύνου . Η ανάληψη κινδύνου προϋποθέτει περιβάλλον που επιτρέπει την όσο το δυνατόν ακριβέστερη στάθμιση αυτού του κινδύνου. Ή με άλλα λόγια προϋποθέτει τη δημιουργία θετικών προσδοκιών. Ο ρόλος της κρατικής παρέμβασης στη δημιουργία θετικών προσδοκιών είναι σχεδόν απόλυτος.

[quote text_size=»small»]

Το σημαντικό για κάθε κυβέρνηση δεν είναι να κάνει πράγματα που τα άτομα ήδη κάνουν και να τα κάνει λίγο καλύτερα ή λίγο χειρότερα, αλλά να κάνει εκείνα τα πράγματα που προς το παρόν, κανένας δεν τα κάνει.

[/quote]

Το κράτος είναι ένας βασικός εταίρος του ιδιωτικού τομέα-και πολλές φορές είναι ο πιο τολμηρός , αυτός που εκουσίως αναλαμβάνει εκείνους τους κινδύνους τους οποίους η επιχείρηση δεν θα αναλάμβανε. Το κράτος δεν μπορεί και δεν πρέπει να υποχωρεί σε ομάδες συμφερόντων που ζητούν παροχές, για προσοδοθηρία και για περιττά προνόμια, όπως οι φορολογικές περικοπές. Θα πρέπει αντίθετα να επιζητά τη συνεργασία με εκείνες τις ιδιωτικές επιχειρήσεις με τις οποίες θα εργαστεί δυναμικά στην αναζήτηση της οικονομικής μεγέθυνσης και της τεχνολογικής αλλαγής.

Στη σημερινή συγκυρία τα κεφάλαια που έχει για επενδυτικούς λόγους στη διάθεσή του το ελληνικό κράτος είναι το ΕΣΠΑ 2014-2020 και το ΠΑΑ 2014-2020.

Το ΕΣΠΑ έχει προϋπολογισμό 15,3δις και κυρίως διατίθεται μέσω των 13 Περιφερειών και 5 Θεματικών προγραμμάτων (ψηφιακή σύγκλιση, επιχειρηματικότητα-καινοτομία κλπ.). Για το πρόγραμμα καινοτομίας τα κονδύλια ανέρχονται σε 3,9 δις ευρώ.

Από τα Περιφερειακά ΕΣΠΑ ένα μικρό τους ποσοστό (Μέτρο 3) διατίθενται για την λεγόμενη «έξυπνη ειδίκευση» (RIS) και είναι δράσεις που ενδεχομένως να οδηγήσουν σε παραγωγικές επιδοτήσεις, γιατί έχει αφεθεί η ευθύνη ορισμού των «επενδυτικών προτεραιοτήτων» στις Περιφέρειες, για να ορίσουν αυτές τις περιοχές παραγωγής που θεωρούν σημαντικές να ενισχυθούν. Άλλες τις κάνουν καμπαναριά, άλλες έξυπνα εισιτήρια και άλλες θέλουν να τα σπρώξουν στην τεχνολογία.

Υπάρχει ειδικό πρόγραμμα, το ΠΑΑ 2014-20 (πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης) με 19 άξονες και συνολικό προϋπολογισμό 4,2δις. Το 40% θα διατεθεί από τις Περιφέρειες κυρίως σε δράσεις παροχής γεωργικών συμβουλών, προστασίας περιβάλλοντος και τοπικών εγγειοβελτιωτικών έργων.

[quote text_size=»small»]

Τα περισσότερα χρήματα διατίθενται για την υποστήριξη των Ομάδων Παραγωγών (κάτι σαν τα clusters της βιομηχανίας) και συστήματα ποιότητας ή εισαγωγής καλλιεργητικών πρακτικών.

[/quote]

Τα δυο αυτά προγράμματα, που έχουν συγκεκριμένους στόχους και χρηματοδοτικούς κανονισμούς, θα μπορούσαν να έχουν κάποια αποτελεσματικότητα των πόρων μόνον αν υπήρχαν και κάποιες «εθνικές πολιτικές ανάπτυξης» για να κουμπώσουν.

Αντιλαμβάνεται επομένως εύκολα ο οποιοσδήποτε , ότι οι συγκεκριμένοι πόροι δεν είναι σε θέση να καλύψουν τις απαιτούμενες επενδυτικές ανάγκες της χώρας ώστε να σπρωχθεί η οικονομία στην μεγέθυνση.

Previous articleΑΖΑΝΤ ΜΕ ΛΕΝΕ
Next articleΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ «ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΠΑΡΕΝΘΕΣΗΣ»
ΚΩΣΤΑΣ ΜΕΛΑΣ
Ο Κώστας Ι. Μελάς είναι διδάκτορας (Ph.D) του τμήματος Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου με ειδίκευση στα Διεθνή Νομισματικά. Τίτλος της Διδακτορικής Διατριβής: "Συναλλαγματικές Εξελίξεις στην Ελλάδα 1974-1985". Κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου (M.Sc.) του Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης του ιδίου Πανεπιστημίου με ειδίκευση στο Διεθνές και Διαπεριφερειακό Εμπόριο. Τίτλος της Μεταπτυχιακής Διατριβής: "Θεωρίες Διεθνούς και Διαπεριφερειακού Εμπορίου". Πτυχιούχος της Σχολής Οικονομίας και Εμπορίου του Πανεπιστημίου Φλωρεντίας (Ιταλίας), με ειδίκευση στην Αγροτική Οικονομική Ανάπτυξη. Τίτλος Πτυχιακής Διατριβής: "Vicende e condizioni dell’ agricoltura greca". Διδάσκει στο Πανεπιστήμιο από το 1990. Έχει διδάξει στο Τμήμα Πολιτικών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου τα μαθήματα "Μακροοικονομία" και "Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις" (1990-1993). Επίσης έχει διδάξει στο Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Πειραιά τα μαθήματα "Νομισματική Θεωρία και Πολιτική", "Θεωρία Οικονομικής Πολιτικής", "Παγκοσμιοποίηση και Διεθνής Ανταγωνισμός" και "Ειδικά Θέματα Μακροοικονομίας" (1997-2009). Επίσης διδάσκει στο Μεταπτυχιακό του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου τα μαθήματα "Παγκοσμιοποίηση της Οικονομίας" και "Διεθνής Χρηματοοικονομική" (2001-σήμερα). Εργάσθηκε ως Σύμβουλος Διοίκησης της Εμπορικής Τραπέζης. Την περίοδο 1996-2005 διετέλεσε Διευθυντής του Επιμορφωτικού Τραπεζικού Ινστιτούτου της ίδιας τράπεζας, διδάσκοντας παράλληλα τα μαθήματα: "Διεθνής Τραπεζική", "Τραπεζική Χρηματοοικονομική Διοικητική" και "Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις". Έχει διδάξει επίσης στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του University at Urbana, Derivates και Bank Management. Είναι Πρόεδρος του Ομίλου Πολιτικού και Οικονομικού Προβληματισμού. Έχει δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό ερευνητικών εργασιών και άρθρων σε επιστημονικά περιοδικά και σε πρακτικά συνεδρίων, ενώ έχει επιμεληθεί μεγάλο αριθμό βιβλίων.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.