Σάββατο, 25 Νοεμβρίου 2017
εκστρατεια «καθαρα χερια»: ξεκινησε. θα κρατησει;

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ «ΚΑΘΑΡΑ ΧΕΡΙΑ»: ΞΕΚΙΝΗΣΕ. ΘΑ ΚΡΑΤΗΣΕΙ;

του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΜΑΥΡΙΔΗ

Δεν απαιτείται ιδιαίτερη ευφυΐα για γίνει κατανοητό. Η διατήρηση της κοινωνικής συνοχής αποτελεί την πρώτη και βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή του «πακέτου λιτότητας» που επέβαλε η διεθνής «βοήθεια». Η δεύτερη αφορά στην ικανότητα του κρατικού μηχανισμού να το εφαρμόσει.

Ακούγεται πολύ απλό, αλλά δεν είναι. Η αύξηση της ανεργίας είναι μια βόμβα στα θεμέλια της κοινωνίας η οποία ανά πάσα στιγμή μπορεί να εκραγεί. Μπορεί οι τελευταίες επιτυχίες στο μέτωπο της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής να εμφανίζουν την κυβέρνηση πρόθυμη κι αποφασισμένη να αποκαταστήσει αδικίες, πλην όμως αυτό δεν αρκεί.

Όσοι φοροφυγάδες κι αν συλληφθούν, πάντα θα υπάρχει η αίσθηση πως υπάρχουν κι άλλοι γλίτωσαν. Και απ’ ένα σημείο και μετά, τέτοιου είδους «επιτυχίες» θα γίνουν ρουτίνα, θα χάσουν το σημερινό στοιχείο του εντυπωσιασμού και δεν θα έχουν την παραμικρή σημασία για κάποιον που αδυνατεί να καλύψει στοιχειωδώς τις καθημερινές του υποχρεώσεις. Άλλωστε, όσο τέτοιου είδους υποθέσεις βλέπουν το φως της δημοσιότητας, τόσο θα εμπεδώνεται στους πολίτες το μέγεθος της ανικανότητας του κρατικού μηχανισμού να επιβάλει τη νομιμότητα και να ικανοποιήσει το περί δικαίου αίσθημα.

Είναι λοιπόν σχεδόν βέβαιο ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να επαναπαυτεί στη διεκπεραίωση του «αυτονόητου». Η άρση της βουλευτικής ασυλίας, ο ουσιαστικός έλεγχος του πόθεν έσχες των πολιτικών προσώπων, το κυνήγι της φοροδιαφυγής, η εξάλειψη του «πελατειακού κράτους», ο περιορισμός της κρατικής σπατάλης, η δυνατότητα αντιμετώπισης της διαφθοράς, δεν θα έπρεπε να βρίσκονται στην ατζέντα ενός ευνομούμενου κράτους. Είναι θέματα που δημιούργησε η πολιτική τάξη με την ανοχή των πολιτών και που όμοιά τους δύσκολα συναντά κανείς σε ανεπτυγμένα κράτη.

Συνεπώς, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να ποντάρει πολιτικά στην αποκατάσταση μιας δυσώδους κατάστασης για τη δημιουργία της οποίας είχε, ως κυβερνητικό κόμμα, σημαντικό μερίδιο ευθύνης. Όχι πως δεν θα ανακουφίσει τη λαϊκή δυσφορία – κάποιοι κάνουν λόγο για οργή. Αλλά ακόμα και στην περίπτωση που οι πρόσφατες πρωτοβουλίες και «επιτυχίες», πέραν του επικοινωνιακού, αποκτήσουν και ουσιαστικό περιεχόμενο, δεν θα αρκέσουν για να συγκρατήσουν τις κοινωνικές εντάσεις που προκαλούν η ανεργία και η υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου της μεσαίας τάξης.

Ως εκ τούτου, η κοινωνική συνοχή δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα διατηρηθεί όσα αποτελέσματα κι αν φέρει η εκστρατεία «καθαρά χέρια» που ξεκίνησε η κυβέρνηση. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι η έξοδος απ’ το φαύλο κύκλο της ύφεσης. Κι αυτό θα συμβεί μόνο με την ανασύσταση της παραγωγικής βάσης, τον επαναπροσδιορισμό των συντελεστών παραγωγής, την αύξηση της παραγωγικότητας και τη δίκαιη κατανομή του νέου πλούτου που θα παραχθεί.