Τετάρτη, 20 Σεπτεμβρίου 2017
εχει αντιπαλουσ – αναζητα συμμαχουσ στο πασοκ

ΕΧΕΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΥΣ – ΑΝΑΖΗΤΑ ΣΥΜΜΑΧΟΥΣ ΣΤΟ ΠΑΣΟΚ

του ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗ 

Νέο  πολιτικό τοπίο επιχειρεί να διαμορφώσει ο Γιώργος Παπανδρέου, θεωρώντας ότι το υπάρχον, στη χώρα και στο ΠΑΣΟΚ, δεν είναι εκείνο που χρειάζεται ο ίδιος για όσα έχει κατά νου. Ο πρωθυπουργός αξιοποιεί την αντιμετώπιση του δημοσιονομικού προβλήματος για να επιταχύνει ριζικές μεταρρυθμίσεις στο κράτος τις οποίες θεωρεί απαραίτητες ανεξαρτήτως πολιτικού κόστους.

Όπως κρίνει, η οργάνωση και λειτουργία τομέων του Δημοσίου και η ασυλία υπαλλήλων τους αναπαράγουν την καθυστέρηση και εμποδίζουν την οικονομική δραστηριότητα που «μεγαλώνει την πίτα»…

Πολιτικές πηγές θεωρούν ότι, «για να γίνουν οι αλλαγές και να αλλάξουν την Ελλάδα», πρέπει στο νέο πολιτικό τοπίο να δεσπόζει ο κ. Παπανδρέου, ηγούμενος της σημερινής κυβέρνησης ή όποιας εκείνος θεωρήσει καταλληλότερη για τη συγκυρία. Τέτοια κυβέρνηση, λένε οι πηγές της «Α», πρέπει να ενισχύει το εγχείρημα του Μαξίμου για την αναδιοργάνωση και τη διακυβέρνηση της χώρας, στη βάση όσων ο πρωθυπουργός υποδεικνύει, κυρίως προς τον δικό του πολιτικό χώρο.

Μ’ αυτό το πνεύμα, ο κ.Παπανδρέου συγκροτεί «κάμπινετ» στην κυβέρνησης. Η ερμηνεία τού «κάμπινετ» αφορά πολιτικούς συμβούλους ή μίνι άτυπο υπουργικό συμβούλιο ή υπουργεύοντα σκιώδη επιτελικό μηχανισμό και, σε μερικές περιπτώσεις, ομάδα που μπορεί να ανασχηματίσει μια κυβέρνηση.Η ομάδα την οποία συγκροτεί σταδιακά ο κ.Παπανδρέου καλείται να οργανώσει τη λειτουργία του υπουργικού συμβουλίου και τη συνεργασία μεταξύ της κυβέρνησης και των κέντρων-κλειδί του κρατικού μηχανισμού.

Η ομάδα περιλαμβάνει προς το παρόν τον πανεπιστημιακό Ηρακλή Πολεμαρχάκι ως επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου. Στις μονάδες Τεχνολογίας-Πληροφορικής-Επικοινωνιών, Κοινωνικής Πολιτικής και Διά Βίου Μάθησης επικεφαλής διορίσθηκαν, αντιστοίχως, οι Ανδρέας Δρυμιώτης, Παναγιώτης Τσακλόγλου Μονάδας και Αλέξης Κόκκος.

Παράλληλα με την εν λόγω ομάδα, η οποία θα λειτουργεί ενταγμένη στο πρωθυπουργικό γραφείο, μια άλλη ομάδα εμπειρογνωμώνων θα εργάζεται υπό τον Χάρη Παμπούκη, χωρίς οργανική ένταξη στο μέγαρο Μαξίμου.

Την επιτροπή απαρτίζουν οι πανεπιστημιακοί Φέρδερστοουν και Πάρκερ, οι ανώτατοι σύμβουλοι των πρωθυπουργικών γραφείων της Αυστραλίας και  της Βρετανίας Ραντ και Μάλλιγκαν, καθώς και ο σουηδός σοσιαλδημοκράτης βουλευτής Λιφ Παγκρότσκι. Η ομάδα αυτή θα σχεδιάσει εξ αρχής τη λειτουργία του πρωθυπουργικού γραφείου στα πρότυπα, λ.χ, του Λευκού Οίκου, με τις αναγκαίες προσαρμογές στην ελληνική πραγματικότητα.

Επιπλέον, θα επαναδιατάξει πολλά στην οργάνωση των πολιτικών θέσεων του κρατικού μηχανισμού και θα καταθέσει προτάσεις για τη βελτίωση του πολιτικού συστήματος, όπως μια αλλαγή στο πρωτόκολλο διαδοχής των κυβερνήσεων για συνέχεια πολιτικής σε θέματα στρατηγικής σημασίας για τη χώρα.

Η οργάνωση των του οίκου του πρωθυπουργού είναι το πρώτο βήμα για το νέο πολιτικό τοπίο, το οποίο ο ίδιος ανίχνευσε συναντώμενος με τους υπόλοιπους πολιτικούς αρχηγούς και κατέγραψε εφικτές, ανέφικτες και α λα καρτ συμμαχίες. Κατέγραψε και αντιπάλους.

Αριστερό πρώτο «όχι»

Αντίπαλη της οικονομικής «πλατφόρμας Παπανδρέου» δήλωσε εξ αρχής η Αριστερά. Ίσως υπάρξουν εξαιρέσεις. «Ναι» σε σκληρά μέτρα για τα δημοσιονομικά αλλά απέρριψε τα «αντιαναπτυξιακά». Η στήριξη του Γιώργου Καρατζαφέρη ήταν  η πιο μεγάλη αλλά «όχι εν λευκώ».

Ο κ. Παπανδρέου εγκατέλειψε τις δεσμεύσεις που τον διαφοροποιούσαν από τον προεκλογικό Κώστα Καραμανλή και οι ανακοινώσεις του δικαίωσαν όσους –στο ΠΑΣΟΚ- είχαν εισηγηθεί ή είχαν υποστηρίξει σκληρά μέτρα. «Ο πρωθυπουργός πρέπει να πείσει τις αγορές. Δυστυχώς αυτές κυριαρχούν» λένε συνεργάτες του.

Τα μέτρα όμως απαιτεί και η ΕΕ. Οι Βρυξέλλες δείχνουν την Αθήνα ως υπεύθυνη για την επιβίωση του ευρώ και «προβληματίζονται» αν πρέπει να στηριχθεί η Ελλάδα και, αν ναι, μέχρι πότε; Για τα τρία της επιτήρησης και της επαναπροσαρμογής στα όρια  του Συμφώνου Σταθερότητας ή για περισσότερα;

«Eγκλήματα» ΝΔ

Πιθανόν επηρεασμένος από τον κοινοτικό προβληματισμό, ο κ.Παπανδρέου θίγει τώρα θέματα που το ΠΑΣΟΚ απέφευγε να θίξει, πλην ίσως κάποιων μειοψηφικών στις κυβερνήσεις Σημίτη. Και αυτό δείχνει ότι η «τριετία επαναπροσαρμογής» και οι πρωθυπουργικές εξαγγελίες και πέραν του δημοσιονομικού συνδέονται στενά.

Στενοί συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι τα σκληρά μέτρα για το έλλειμμα θα είναι βραχυχρόνια. «Μας υποχρεώνουν σ’ αυτά οι διεθνείς συνθήκες, η κυριαρχία των αγορών και η εγκληματική πολιτική της ΝΔ» λένε.

Ωστόσο, τα μέτρα για τα δημοσιονομικά δεν καταφέρνουν να «κρύψουν» ένα περισσότερο ή λιγότερο μελετημένο σχέδιο περαιτέρω αλλαγών. Ίσως όχι μόνον στην Ελλάδα. Ο κ.Παπανδρέου μίλησε την Τρίτη για αύξηση των συνταξιοδοτικών χρόνων.
Μόλις δυο μέρες πριν, στα 67 ανέβασε το όριο ο σοσιαλιστής προεδρεύων στην ΕΕ Θαπατέρο, πρωθυπουργός της Ισπανίας – χώρας επίσης με δοκιμαζόμενη οικονομία.

Η Ισπανία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία βρίσκονται στο μαλακό υπογάστριο της ΕΕ. Είναι πρώτοι στόχοι στην υπόσκαψη του ευρώ από τους διεθνείς κερδοσκόπους. Οι κύριοι Παπανδρέου-Θαπατέρο και ο πορτογάλος πρωθυπουργός Σώκρατες διεκδικούν από την ΕΕ σχέδιο ενίσχυσης του «Νότου της».

Στήριξη εκτός ΠΑΣΟΚ

Εντός των συνόρων, η «διαγγελματική» προσφυγή του κ.Παπανδρέου στην όλη κοινωνία δείχνει ότι χρειάζεται εξωκομματική στήριξη. Ή την επιθυμεί, αν ληφθεί υπ’ όψη η πολιτική ηγεμονία του ΠΑΣΟΚ στην κοινωνία και τη βουλή. Ίσως τον δικαιολογούν οι πρώτες ενδοκομματικές αντιδράσεις. Ο συνήθης ύποπτος Γιώργος Παναγιωτακόπουλος έκανε λόγο για «μέτρα χειρότερα από του Μητσοτάκη». Η Λούκα Κατσέλη είπε ότι «τα μέτρα δεν θα γίνουν αποδεκτά, εάν δεν είναι δίκαια».

Την επόμενη του διαγγέλματος αναβλήθηκε η συνεδρίαση του κοινοβουλευτικού τομέα Εργασίας-«Ασφαλιστικού» αλλά ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας και επικεφαλής των «κοινωνιστών» Χρήστος Παπουτσής αποδέχθηκε την ανάγκη για θυσίες απ’ όλους.

Ο Παντελής Οικονόμου ζήτησε τη συνεδρίαση των κομματικών οργάνων και στελέχη υπεράνω υποψίας για την κομματικότητά τους (και όχι μόνον η Βάσω Παπανδρέου) τα «έψαλαν» προχθές στη συνεδρίαση του Κοινοβουλευτικού Τομέα Οικονομικών.
Άλλα στελέχη επιφυλάσσονται να μιλήσουν μετά την κατάθεση του φορολογικού νομοσχεδίου. Το ίδιο και ο πρωθυπουργός, που βρίσκεται στην Ινδία και δεσμεύθηκε ότι μέσω αυτού θα πληρώνουν όσοι δεν πλήρωναν μέχρι τώρα.

Οι κατ’ εξοχήν εσωκομματικές αντιδράσεις συλλέγονται τούτες τις μέρες για το Ασφαλιστικό. Οι δηλώσεις Παπανδρέου το «πηγαίνουν πιο μακρυά» από το πλαίσιο Γιαννίτση που είχε προκαλέσει πολιτικό εμφύλιο στο ΠΑΣΟΚ, το 2001. Τον τελευταίο θύμισε μια αποστροφή του προέδρου της ΓΣΕΕ Γιάννη Παναγόπουλου.

«Ακραίοι» και «κοινωνιστές»

Οι επιτελικοί στο Μαξίμου και την Ιπποκράτους «ζυγίζουν» τις αντιδράσεις συνδικαλιστών, που κρίνουν κατά πολύ τις ισορροπίες, ακόμη και την εκλογή ηγεσίας.  Οι συνεργάτες του κ.Παπανδρέου προσπαθούν να μην επιχειρήσουν οι νικητές της συγκυρίας, εισηγητές «ακραίων» μέτρων «ξεκαθάρισμα λογαριασμών» με τους ηττημένους στην ενδοκομματική αντιπαράθεση «οικονομιστών και πολιτικών».

Κορυφαία στελέχη και νεοεκλεγέντες βουλευτές εμμένουν στις προεκλογικές εξαγγελίες του πρωθυπουργού, τις οποίες –παραδόξως- θεωρεί σε ισχύ ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου: «Ισχύουν όλα περί αναδιανομής του κοινωνικού προϊόντος και προστασίας των αδυνάτων» λέει.

Σχεδόν εξ ίσου αρμόδια χείλη, όμως, τόνιζαν ότι «η πραγματικότητα κατάργησε αμετάκλητα τις προεκλογικές δεσμεύσεις». Δεν πρόκειται για τη μοναδική ένδειξη πολυγλωσσίας περί το «νέο κλίμα». Πρόβλημα εθνικής κυριαρχίας λόγω οικονομικών εξελίξεων διέβλεψε ο υπουργός Εσωτερικών Γιάννης Ραγκούσης και κάνει λόγο για εθνικά επιβεβλημένες λύσεις, πέρα από το δίκαιο ή το άδικό τους.

Όμως, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιώργος Πεταλωτής είπε ότι δεν απειλείται η εθνική κυριαρχία και τόνισε ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να πάρει συμπληρωματικά μέτρα αλλά απέκλεισε ότι υπάρχει «σχέδιο β’». Το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι «ένας οδικός χάρτης, που περιλαμβάνει και εναλλακτικές» είπε ο εκπρόσωπος.

Ο πρωθυπουργός αναμένει

Σε ό,τι αφορά την οικονομία, το μέγαρο Μαξίμου περιμένει α λα καρτ στήριξη από τη ΝΔ, σε θέματα όπως το πάγωμα των αποδοχών και η ελάφρυνση του κράτους από προσωπικό και δαπάνες. Και αυτό, «έστω για να δοθεί σήμα στην κοινωνία, ακόμη και αν δεν μαζευθεί ρευστό».

Αντιπαράθεση αναμένει για την αύξηση των φόρων στα καύσιμα, ενώ αναμένει τη στάση της Ρηγίλλης για το Ασφαλιστικό και, την ερχόμενη εβδομάδα, για το φορολογικό. Το ίδιο αφορά και τον ΛΑόΣ, που αναμένεται να αντιδράσει στην καθήλωση των συντάξεων.

Στην κυβέρνηση κρατούν ως «χαρτί» για την οικονομία το ενδεχόμενο αναζήτησης ποινικών ευθυνών και σύστασης Εξεταστικής Επιτροπής για τη στατιστική προσέγγιση των μεγεθών της οικονομίας, ενώ σαρκαστικά σχολιάσθηκε αντίστοιχη παραίνεση του Γιώργου Αλογοσκούφη.

Μέτωπα και στάση κομμάτων

«Σιωπηλοί» είναι οι αρχηγοί των κομμάτων για το αν και τι συζήτησαν με τον κ.Παπανδρέου για μεταρρυθμίσεις και για τη «μεταμόρφωση» του κράτους. Ενδιαφέρον έχουν πληροφορίες για συμφωνία του Αντώνη Σαμαρά με βασικές πρωθυπουργικές επιδιώξεις για το Δημόσιο, οι οποίες ήδη προκαλούν αντιδράσεις στον κορμό της πελατειακής βάσης των κομμάτων εξουσίας. Σε ό,τι αφορά τη Διαφάνεια, στόχος της κυβέρνησης είναι να κατοχυρωθούν νομοθετικά όσα συμφωνήθηκαν  με τον πρόεδρο της ΝΔ, ενώ στο πεδίο των Εξεταστικών το παιχνίδι θα κυμαίνεται.

Η υπόθεση της Ζήμενς προσφέρεται για συγκλίνουσες θέσεις και για υπόδειξη προς την κοινωνία πως θα τιμωρηθούν υπαίτιοι. Πολλά θα κριθούν απ’ το αν θα υπάρξει σύμπνοια κατά την αξιολόγηση της αξιοπιστίας της «μαρτυρίας» Χριστοφοράκου.
Η μαρτυρία μπορεί να αναζητηθεί στο εξωτερικό από βουλευτές είτε θα συνεχισθεί αποσπασματικά διά του Τύπου, εμπλέκοντας όλο και περισσότερα στελέχη, όλο και πιο μεγάλα κομμάτια των κομμάτων εξουσίας.

Προνομιακό πεδίο για τον ΛΑόΣ θεωρεί το μέγαρο Μαξίμου την υπόθεση Ζήμενς, ενώ για το Βατοπέδι ως σημείο-κλειδί θεωρείται η παρουσία και η τελική τοποθέτηση του πρώην πρωθυπουργού Κ.Καραμανλή.

Μεταναστευτικό και «όχι»

Για τον νόμο περί δεύτερης γενιάς μεταναστών, η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται ότι θα προχωρήσει μόνη της, ίσως μόνο με τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ. Μεγάλες αλλαγές που επέφερε στο αρχικό σχέδιο ο Γ.Ραγκούσης δεν προσέλκυσαν ακόμη τη στήριξη της ΝΔ.

Κατά το σχεδίου έχει διαμηνυθεί στον κ.Παπανδρέου ότι τίθενται το ΚΚ και ο ΛΑόΣ, εκκινώντας από διαφορετικά σημεία. Η κατάσταση γύρω από τον εκλογικό νόμο δεν προβλέπεται να αλλάξει σύμφωνα με πληροφορίες για τις συζητήσεις κορυφής στο μέγαρο Μαξίμου. Εναντίον του «γερμανικού» η Αριστερά «για λόγους ψηφοκλοπής», κατά και η ΝΔ του κ.Σαμαρά, λόγω της κυριαρχίας των μονοεδρικών και της λίστας που ενισχύει τον αρχηγισμό».

Δεν αποκλείεται δημόσια επανάκαμψη των υποστηρικτών του «γερμανικού» νόμου εντός ΝΔ, ενώ συγκεκριμένα αιτήματα προς τον κ.Παπανδρέου φέρεται να θέτει το κόμμα του Γ.Καρατζαφέρη. Αντιρρήσεις ανάλογες των προηγουμένων, εμπλουτισμένες με αιτιάσεις για το ότι «δεν υπάρχουν αποτελεσματική χωροταξία, χρόνος και πόροι» διατυπώνονται προς την πλευρά του πρωθυπουργού και για το σχέδιο «Καλλικράτης». Μάλλον αμετακίνητη η Αριστερά πλην ίσως εξαιρέσεων, ενώ αλλαγές στο αρχικό σχέδιο μπορεί αμβλύνουν την άρνηση της ΝΔ.

Διαφωνίες…διπλωματικές

Στην εξωτερική πολιτική μάλλον ανεβαίνει το θερμόμετρο. Η πολιτική του υπουργείου Εξωτερικών δείχνει ότι επιταχύνεται μια αμφισβητούμενη διαδικασία προσέγγισης εφ’ όλης της ύλης των τουρκικών αιτιάσεων, καθώς και προσφυγή στη Χάγη περί Αιγαίου.

Η ΝΔ απορρίπτει αυτή την προοπτική και μένει να φανεί πως θα λειτουργήσουν όσοι –στους κόλπους της- υποστηρίζουν τη Χάγη. ΛΑόΣ και ΚΚ είναι ιδιαιτέρως επικριτικοί για την πολιτική στο Αιγαίο και, κυρίως, για την εξέλιξη του Κυπριακού. Από την κυβέρνηση θεωρούν ότι έχουν ήδη λάβει θετικό σήμα από τον ΣΥΡΙΖΑ σχεδόν για ολόκληρη τη διπλωματική αντζέντα πλην των εκστρατευτικών συμμετοχών στη Βοσνία, το Αφγανιστάν και το Κόσσοβο.

Στο Μακεδονικό συνυπάρχουν επί μέρους κριτική αλλά εν τέλει σύμπνοια. Ο ΛΑόΣ επιμένει στις επίσημες θέσεις του 1992-93. Οι ενστάσεις της ΝΔ αφορούν μόνον το πώς μπορεί η Αθήνα να διασφαλίσει την ισχύ του ονόματος που θα συμφωνηθεί για την πΓΔ μετά τη λύση, μόνου αυτού και έναντι όλων.

Αριστερά και δεξιά στήριξη

Με σιωπή ή μη ικανοποιητικά απαντώνται από τους συνεργάτες του πρωθυπουργού τα ερωτήματα «γιατί ο ο ίδιος αναζητεί συνεννόηση με τους πολιτικούς αρχηγούς;» και «γιατί η αντιπολίτευση να μοιρασθεί με την κυβέρνηση το πολιτικό κόστος για την οικονομική και για τη μη οικονομική πολιτική του κ.Παπανδρέου;».

Σιωπηρώς αντιμετωπίζεται και το ερώτημα «τι άλλαξε στα προβλήματα και τώρα δεν αρκεί -για την αντιμετώπισή τους- η δεδομένη κυριαρχία του ΠΑΣΟΚ στη βουλή και την κοινωνία;». Το μέγεθος της αυτοδυναμίας του ΠΑΣΟΚ ήταν -μέχρι πριν τις γιορτές- το βασικό επιχείρημα για να χαρακτηρίζεται «αιτία πολέμου» κάθε σκέψη που κατέληγε στην ανάγκη της χώρας για ενισχυμένες πολιτικές συνεργασίες.

Προς το παρόν, σιωπή επικρατεί και για το ερώτημα «πώς προτίθεται ο πρωθυπουργός να αντιδράσει στο ότι η Αριστερά, με την οποία επεδίωκε συνεργασία, τον χρεώνει με πολιτική που μόνο δεξιά στήριξη μπορεί να έχει;». 

Το άρθρο του φίλου του NEW DEAL Αμβρόσιου Σανταμούρη δημοσιεύεται στην εβδομαδιαία εφημερία «Η ΑΠΟΨΗ»