Τετάρτη, 20 Σεπτεμβρίου 2017
σεναρια εθνικων εκλογων στισ καλπεσ του «καλλικρατη»

ΣΕΝΑΡΙΑ ΕΘΝΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΣΤΙΣ ΚΑΛΠΕΣ ΤΟΥ «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ»

του ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗ

Τον Αύγουστο θα ωριμάσουν οι αποφάσεις του μεγάρου Μαξίμου για την πολιτική και εκλογική αναμέτρηση με την αντιπολίτευση μέχρι το τέλος του έτους.

Τον βασικό γνώμονα για την τελική επιλογή απαρτίζουν η αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής πολιτικής για την οικονομία και τις αναδιαρθρώσεις, καθώς και η υποδοχή των μέτρων από την κοινωνία.

Στα σενάρια εργασίας αναφέρονται πρόωρες εθνικές εκλογές ταυτόχρονα με τις αυτοδιοικητικές αλλά διαψεύδονται αρμοδίως και με ένταση.

Ωστόσο, ο Γιώργος Παπανδρέου δήλωσε κατά την πρόσφατη διϋπουργική σύνοδο ότι «οι αλλαγές στην οικονομία και το κράτος θα έχουν καθοριστική σημασία στην πορεία προς τις (αυτοδιοικητικές) εκλογές του Νοεμβρίου».

Αν η κυβερνητική πολιτική αποδώσει και αν οι αντιδράσεις που προκαλεί ελεγχθούν, το ΠΑΣΟΚ θα «περιορισθεί» στις αυτοδιοικητικές εκλογές αφού θα τις κερδίσει με άνεση.

Αν ο δρόμος μέχρι το φθινόπωρο αποδειχθεί «δύσβατος» και οι συνέπειες της οικονομικής πολιτικής βαρύνουν στην κοινωνική και πολιτική καθημερινότητα, το κυβερνητικό κόμμα θα προσέλθει στην κάλπη με ψαλιδισμένες προσδοκίες, ακόμη και αν η νίκη στις κάλπες του «Καλλικράτη» παραμένει η πιο πιθανή εκτίμηση.

Σ’ αυτή, τη δεύτερη περίπτωση όμως, θα είναι εύκολο για την κυβέρνηση να περάσει μετεκλογικά πολιτικές για την αναδιοργάνωση του κράτους – ουσιαστικά για την κατάργηση των μεταπολιτευτικών στρεβλώσεων και δυσλειτουργιών; Κατά το πιθανότερο, δεν θα είναι εύκολο.

Γι’ αυτό ίσως απαιτηθεί νωπή λαϊκή εντολή. Μ’ αυτήν θα ενισχυθεί η φθίνουσα προωθητική δύναμη του ΠΑΣΟΚ και θα νομιμοποιηθεί εκ των υστέρων η απόκλιση μεταξύ των προεκλογικών εξαγγελιών 2009 και της κυβερνητικής πολιτικής του 2010.

«Η εντολή των πολιτών από το 2009 παραμένει νωπή και ισχυρή. Θα ήταν καταχρηστικό να αμφισβητήσουμε την υποστήριξη της συντριπτικής πλειοψηφίας στην κυβέρνηση του Γ.Παπανδρέου» λέγεται αρμοδίως.

Κατά το τελευταίο υπουργικό συμβούλιο, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι ισχυρά δεσμευμένη «να κάνει σε λίγους μήνες ή σε ένα-δύο χρόνια όσα δεν έγιναν επί δεκαετίες». Τόνισε δε ότι στο τέλος του έτους «κλείνει η πρώτη περίοδος διακυβέρνησης, που είναι κρίσιμη για κάθε κυβέρνηση».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιώργος Πεταλωτής διέψευσε για πολλοστή φορά την επίσπευση των εθνικών εκλογών αλλά υψηλόβαθμοι κομματικοί εκτιμούν πως -έστω και θεωρητικά- το σενάριο βρίσκεται στο τραπέζι. «Συζητείται για την περίπτωση που θα απειληθεί η νομοθέτηση ή η εφαρμογή μέτρων, όπως για το ασφαλιστικό σύστημα».

Πρόωρες εκλογές μπορεί να φέρουν και οι εν εξελίξει εργασίες των επιτροπών της βουλής για τα σκάνδαλα ή οι συζητούμενες για τις υποκλοπές και την οικονομία, εφ’ όσον αυτές εν τέλει λειτουργήσουν.

Σενάρια για εθνικές κάλπες παράλληλα μ’ εκείνες για τον «Καλλικράτη» ενισχύουν οι συζητήσεις για το ποιοί πρωτοκλασσάτοι της κυβερνητικής παράταξης θα είναι υποψήφιοι για τους «σχεδόν κυβερνητικούς» θώκους της αυτοδιοίκησης. Η υποβολή υποψηφιοτήτων και προτάσεων από τη βάση ολοκληρώνεται αύριο, ενώ αποφάσεις θα ληφθούν από το Εθνικό Συμβούλιο του ΠΑΣΟΚ το αργότερο σε έναν μήνα.

Ανασχηματισμός και φιλολογία

Η φιλολογία περί μετακινήσεων κορυφαίων στελεχών συμπαρασύρει μ’ έναν μονότονο τρόπο «προβλέψεις» για αλλαγές στο υπουργικό συμβούλιο και στο κυβερνητικό κόμμα. Το ίδιο συμβαίνει και με τις κυβερνητικές διαψεύσεις που αποδίδουν τα «νέα» στην φαντασία ή στις σκοπιμότητες του Τύπου.

«Σε ορατό χρόνο δεν γίνεται ανασχηματισμός» λέγεται, «αφού οι αντικαταστάσεις υπουργών θα καθυστερήσουν την εφαρμογή του οικονομικού προγράμματος και θα προκαλέσουν τριβές στην κοινοβουλευτική ομάδα», πολλά μέλη της οποίας επιδιώκουν υπουργοποίηση.

Κατά τις ίδιες αναφορές, ο ανασχηματισμός θα επιτρέψει στην ενδοκομματική «αντιπολίτευση» να συνεχίσει τον ιδιότυπο εμφύλιο και τις βολές εναντίον του πρωθυπουργού για τις επιλογές του. Το πείσμα με το οποίο η κυβέρνηση παίρνει αποστάσεις από το ενδεχόμενο τυχόν ευρέως ανασχηματισμού τροφοδοτεί τη συζήτηση για «διορθώσεις χειρουργικού χαρακτήρα» σε επίπεδο δομών και προσώπων, με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού.

Οι κυβερνητικές πηγές δεν επαληθεύουν την προοπτική αυτήν, παρ’ ότι συντηρείται στην επιφάνεια και από τις τριβές γύρω από το συμπληρούμενο αυτό τ ον καιρό σύστημα παρακολούθησης του κυβερνητικού έργου.

Η ηγεσία της κυβέρνησης δεν αποδέχεται ότι το σύστημα αυτό συνιστά μηχανισμό ελέγχου των υπουργών, αρκετοί εκ των οποίων όμως διαμαρτύρονται για τον τρόπο με τον οποίο ελέγχονται. Διαμαρτύρονται και για την αποτελεσματικότητα του συντονισμού του κυβερνητικού έργου, επιτρέποντας στον Τύπο να αναφέρεται σε αιχμές για τους Θόδωρο Πάγκαλο και Χάρη Παμπούκη.

Αντιστοίχως τίθεται ζήτημα ανασυγκρότησης του συντονιστικού επιτελείου, η οποία δεν αποκλείεται αλλά αυτό -λένε οι αρμόδιοι- «και στην προσεχή μορφή του θα στηρίζεται στον σημερινό κορμό του». Οι «διαμαρτυρόμενοι» εισηγούνται αλλαγές στο καθεστώς του επικοινωνιακού μηχανισμού της κυβέρνησης, παραπονούμενοι για την απόδοσή του στο πρωθυπουργικό γραφείο.

Ακέραιο το μνημόνιο

Ο αριθμός των «θυμωμένων» υπουργών πολλαπλασιάζεται όσο αυξάνιονται οι βολές από το μέγαρο Μαξίμου για την απόδοσή τους και για «αδιέξοδες προσωπικές στρατηγικές» τους. Οι κρινόμενοι αποδίδουν το ενδεχόμενο να υπολείπονται ως προς τους στόχους του Προγράμματος Σταθεροποίησης και Ανάπτυξης κυρίως στο έλλειμα έργου συναρμοδίων ομολόγων τους αλλά και αλληλεγγύης μεταξύ τους.

Ο έλεγχος της «ακριβούς, ακριβέστατης» εφαρμογής του μνημονίου που η Ελλάδα έχει υπογράψει με την ΕΕ, την Κεντρική ευρωτράπεζα και με το ΔΝΤ, παραμένει στην «καρδιά» των καθηκόντων του κ.Πάγκαλου και στην κορυφή του ενδιαφέροντος του πρωθυπουργού.

Ο κ.Παπανδρέου θεωρεί το μνημόνιο ως κείμενο με συγκεκριμένες δεσμεύσεις έναντι του διεθνούς μηχανισμού με απόλυτη προτεραιότητα για την κυβέρνηση και υπό εφαρμογήν στο ακέραιο. Ο ίδιος δηλώνει αισιόδοξος για την εφαρμογή του κυβερνητικού προγράμματος και παραδέχθηκε «μικρές αποκλίσεις από τους στόχους, οι οποίες πάντα θα υπάρχουν». Προεξόφλησε όμως πως «στο τέλος θα είμαστε συνεπείς στις δεσμεύσεις μας».

Με τον τρόπο αυτόν, ο κ.Παπανδρέου αφήνει ανοικτή την πιθανότητα το «πολύ φιλόδοξο ελληνικό πρόγραμμα» να χρειασθεί και νέα περιοριστικά μέτρα. Αυτό απέκλεισε ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου, προεξοφλώντας ότι η χώρα διασφάλισε τις επόμενες δύο δόσεις του δανείου.

Τώρα, «η κυβέρνηση επικεντρώνει στις διαρθρωτικές αλλαγές που έχει εξαγγείλει» όπως δήλωσε –προ ημερών- ο πρωθυπουργός προς τους υπουργούς του, ενώ τόνισε ότι η λήψη «δυσάρεστων και επώδυνων μέτρων είναι πλέον πίσω».

Διαρθρωτικές…κάλπες

Ο κ.Παπανδρέου προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενη αντίδραση εναντίον των διαρθρωτικών αλλαγών που προωθεί. Επιβεβαιώνει ότι το νέο τοπίο «θα ξεβολέψει πάρα πολλούς» και «θα υποχρεώσει τον κρατικό μηχανισμό» σε απολύτως διαφορετική λειτουργία από τη σημερινή.

Μεγάλο μέρος εκείνων που θα θιγούν, εφ’ όσον εφαρμοσθούν οι αλλαγές, βρίσκεται στον κορμό ή στην περιοχή των «φίλων» του ΠΑΣΟΚ και γι’ αυτό εάν σημειωθούν σκληρές αντιδράσεις μπορεί να αποδειχθούν επώδυνες για την επιρροή του κυβερνητικού κόμματος.

Αυτή την εκτίμηση καταθέτουν πολιτικά στελέχη που διαφωνούν με εθνικές εκλογές το φθινόπωρο και εισηγούνται αντιστοίχως. Άλλοι παράγοντες, θεωρούν ότι οι εκλογές θα καταστούν αναπόφευκτες εφ’ όσον τα συνδικάτα επιτύχουν σημαντικές κινητοποιήσεις.

Εν τέλει, ουδείς μπορεί να στοιχηματίσει από τώρα για εθνικές κάλπες το φθινόπωρο, ακόμη και αν ο κ.Παπανδρέου επιμείνει στη διακήρυξή του – να προωθήσει τις βασικές διαρθρωτικές αλλαγές μέχρι το τέλος του 2012, χωρίς να υπολογίζει το πολιτικό κόστος.

Το κείμενο δημοσιεύεται στο φύλλο της εφημερίδας «Η Άποψη» που κυκλοφορεί