Σάββατο, 25 Νοεμβρίου 2017
πρωτα «δημοκρατια τησ μακεδονιασ», μετα του βαρδαρη

ΠΡΩΤΑ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ», ΜΕΤΑ ΤΟΥ ΒΑΡΔΑΡΗ

του ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗ

Χοντρό παιχνίδι παίζεται γύρω από το όνομα της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, με την Ουάσινγκτον να «μοιράζει» τα χαρτιά, τα Σκόπια να μπλοφάρουν και με την Αθήνα να προσπαθεί να κρατηθεί στις κόκκινες γραμμές στις οποίες έχει υποχωρήσει.

Ταυτοχρόνως όμως η ελληνική πλευρά επιδιώκει να μην επωμισθεί το κόστος τυχόν νέου αδιεξόδου και γι’ αυτό δηλώνει πρόθυμη να συζητήσει το«Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη», υπέρ του οποίου εμφανίζονται να πλειοδοτούν τώρα οι αμερικανοί.

Προχθές, στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, συναντήθηκαν οι Γ.Παπανδρέου και Ν.Γκρούεβσκι, με τον καθένα να αποδίδει τη συνάντησή τους σε δική του πρωτοβουλία. Το Συμβούλιο δεν αποφάσισε ημερομηνία για ενταξιακές διαπραγματεύσεις Σκοπίων-Βρυξελλών, ενώ η Ελλάδα επανέλαβε τη δέσμευσή της να στηρίξει τη γείτονα στην πορεία της προς την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, μετά από λύση για το όνομα.

Λίγες ώρες πριν τη συνάντηση των πρωθυπουργών, ο Γκρούεβσκι τόνισε ότι επικεντρώνεται στο θέμα της ονομασίας (αφήνοντας έτσι εκκρεμή τον «μακεδονισμό» σε τούτη τη φάση) και χαρακτήρισε το πρόβλημα «διμερές», παρ’ ότι αφορά το όνομα με το οποίο η χώρα του θα αναγνωρισθεί διεθνώς.  Ο ίδιος όμως και ο κ.Παπανδρέου δήλωσαν προσήλωση στη διαδικασία στα Ηνωμένα Έθνη. Επίσης, αναγνώρισαν τη θετική συμβολή που μπορεί να έχουν οι διμερείς συναντήσεις.

Δύο ονόματα πίσω από ένα

Πίσω από το «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη», που επαναφέρθηκε από την εφημερίδα «Καθημερινή» διατυπωμένο στα ελληνικά, κρύβεται το «μυστικό»: Στη δυνητική γραφή αυτού του ονόματος ταυτοχρόνως στα σλάβικα και στα αγγλικά/γαλλικά.

Το συγκεκριμένο όνομα είχε συζητηθεί κατά τις διαπραγματεύσεις στα Ηνωμένα Έθνη από το 1995 και απορρίφθηκε πολύ νωρίς. Επανακατατέθηκε πριν από 16 μήνες ως «άτυπη πρόταση» των Σκοπίων, αφ’ ότου απορρίφθηκε η πρόταση Νίμετζ-Ουάσινγκτον για «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας».  Πρόκεται για μετεξέλιξη της πάγιας θέσης (του Γκλιγκόροβ) για δύο ονόματα, το «Δημοκρατία της Μακεδονίας» και ένα ελληνικής προτίμησης.
 
Από το παρελθόν

Οι υποστηρικτές της πρότασης απορρίπτουν τον προσδιορισμό στη λέξη «Μακεδονία» όπως π.χ «βόρεια», αφού αυτός θα «θόλωνε» τον «μακεδονισμό» (σσ. βορειομακεδόνες, βορειομακεδονική γλώσσα κ.λπ). 

Συνεπώς, δείχνει να γλυστρά από το τραπέζι το «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», το οποίο θεωρείτο από την Αθήνα κλειδωμένο υπό προϋποθέσεις, πριν εκπλήξει προχθές εμφανιζόμενη να συζητεί το το «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη», το οποίο είχε απορρίψει το 1995 και πρόπερσυ.

Μ’ αυτό το τελευταίο προωθείται λύση με δύο –κατ’ ουσίαν- ονόματα. Η καταγραφή του στα Αγγλικά θα κατοχυρώνει το συνταγματικό «Republic of  Macedonia» το οποίο θα προσδιορίζεται εκ των υστέρων από την αναφορά περί Βαρδάρη. Η καταγραφή του με σλαβικούς χαρακτήρες (Republika Vardarska Makedonija) θα ικανοποιεί, υποτίθεται, την Αθήνα αφού ο προσδιοριστικός όρος «Vardarska»/Βαρδαρική θα είναι πριν από το Μακεδονία.  

«Στην παρούσα φάση, το βασικό δεν είναι το α’ ή το β’ όνομα αλλά το εάν πληροί τις προϋποθέσεις που τίθενται στα Ηνωμένα Έθνη, όπως η χρήση του ενός, γεωγραφικά προσδιορισμένου ονόματος για όλες τις περιπτώσεις» δήλωσε ο υπουργός αναπληρωτής Εξωτερικών Δημήτρης Δρούτσας.
 
«Ελάφρυνση» Γκρούεβσκι

Σχολιάζοντας τον χρόνο και τις συνθήκες επαναφοράς της «βαρδαρικής» πρότασης, κυβερνητικές πηγές έκαναν λόγο για απόπειρα να ελαφρυνθεί  ο Γκρούεβσκι από τις ευθύνες για την αδιαλλαξία του και για μετατόπιση των  μέχρι τώρα πιέσεων στα Σκόπια προς την κατεύθυνση της Αθήνας.

Ο ευρωβουλευτής της ΝΔ και πρώην εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Γιώργος Κουμουτσάκος, με ανακοίνωσή του, υπογραμμίζει ότι το «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη» δείχνει να πληροί ζητούμενα από την Αθήνα, παρ’ ότι -όπως ο ίδιος αναγνωρίζει- παραμένει άγνωστο το εύρος της χρήσης του. 

Η ΝΔ και τα κόμματα της Αριστεράς δεν έχουν γνωμοδοτήσει πλήρως αναμένοντας ενημέρωση, ενώ άλλοι παράγοντες και διπλωμάτες απορρίπτουν πλήρως το επαναφερόμενο όνομα για λύση.

Απορρίπτουν και την άποψη ότι «όλοι κερδίζουν». Επίσης, μένει αναπάντητο το ερώτημα πόσο εφικτό είναι, λ.χ,  ο όρος «βαρνταρο-μακεδόνες» να επικρατήσει διεθνώς επί του αναλόγου «μακεντόνσκι» ή «μακεντόντσι»…