Πέμπτη, 14 Δεκεμβρίου 2017

new-Deal ΕΠΙΛΟΓΕΣ

Επιλογές θεμάτων και άξιων προσοχής άρθρων από την συντακτική ομάδα του new-Deal
νεα δεδομενα για τισ γερμανικεσ αποζημειωσεισ

ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΑΝΝΑ ΚΑΡΑΒΟΚΥΡΗ*
Την επανεξέταση του ύψους των γερμανικών οφειλών και του κατοχικού δανείου αποφάσισε η αρμόδια διακομματική επιτροπή της βουλής η οποία συνεδρίασε “κεκλεισμένων των θυρών”, υπό την Ζωή Κωνσταντοπούλου, προκειμένου να εκτιμήσει την απόρρητη έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους που διαβίβασε στην Επιτροπή ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Δημήτρης Μάρδας.
Κατά τη διάρκεια της “κλειστής” συνεδρίασης διατυπώθηκαν ενστάσεις όσον αφορά τα διεκδικούμενα χρηματικά ποσά που προσδιορίζει η πολυσέλιδη έκθεση του υπουργείου Οικονομικών, από βουλευτές όλων των κομμάτων που ζητώντας την αναπροσαρμογή των οφειλών που προβλέπει η έκθεση του ΓΛΚ, από την Τράπεζα της Ελλάδος και αύξηση των διεκδικούμενων οφειλών υπέρ της χώρας κατά 1-2%.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του πολυσέλιδου πορίσματος σημειώνεται – μεταξύ άλλων – ότι οι ιδιωτικές απαιτήσεις από τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο φαίνεται να έχουν ικανοποιηθεί έστω και με καθυστέρηση 70 ετών, ενώ όσον αφορά τις πολεμικές επανορθώσεις στην έκθεση αποσαφηνίζεται ότι: “ από τα στοιχεία που διερευνήθηκαν προκύπτει ότι το ελληνικό κράτος δεν έχει ποτέ αποποιηθεί των αξιώσεων του” και αναφέρεται ρητά ότι “ δεν τίθεται θέμα παραγραφής του”.
Όσον αφορά το θέμα του αναγκαστικού Κατοχικού Δανείου η έκθεση συμπεραίνει ότι “δεν προκύπτει πως έχει καταβληθεί κάποιο ποσό για την εξόφληση των απαιτήσεων της χώρας μας και πως οι απαιτήσεις αυτές μπορούν να μην ενταχθούν στην γενικότερη ρύθμιση για τις γερμανικές επανορθώσεις αλλά να επιδιωχθεί ένας διακανονισμός στη βάση της συμφωνίας της Ρώμης του 1942”.

Οι διεκδικήσεις

Σύμφωνα με την απόρρητη έκθεση που διαβίβασε το ΓΛΚ στην διακομματική επιτροπή της βουλής, το σύνολο των απαιτήσεων της χώρας από τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο υπολογίζεται σε 9.189.270.837 ευρώ ενώ οι απαιτήσεις της χώρας μας για τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, υπολογίζονται σε 321.669.083.086 ευρώ (σύμφωνα με την απόφαση την Συνδιάσκεψη των Παρισίων το 1946) και σε 171.442.057.838 ευρώ σύμφωνα με “πρωτογενή και τεκμηριωμένα στοιχεία” που επικαλείται η έκθεση χωρίς όμως να περιλαμβάνονται οι αποθετικές ζημιές και η μείωση του παραγόμενου προιόντος κατά την τετραετία 1940-1944.
Είναι προφανές ότι οι δύο προσεγγίσεις διαφέρουν σημαντικά. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι για τον προσδιορισμό των απαιτήσεων στο Β Παγκόσμιο Πόλεμο, σύμφωνα με τη Συνδιάσκεψη των Παρισίων, παρά το ότι έγινε αποδεκτός ως επίσημη θέση της Ελλάδας, ήταν από καθαρά υπολογιστικής άποψης, το αποτέλεσμα ενός μίγματος διεθνούς συσχετισμού δυνάμεων, διπλωματίας και συγκριτικών στατιστικών στοιχείων.

Όσον αφορά το αναγκαστικό Κατοχικό δάνειο ότι οι απαιτήσεις της χώρας μας προυπολογίζονται με βάση την έκθεση σε 10.344.859.092 ευρώ. Αν και κατά καιρούς έχουν δει το φως της δημοσιότητας διάφορες εκτιμήσεις όσον αφορά την σημερινή αξία του Κατοχικού δανείου, αρκετές απο τις οποίοι αναφέρουν τεράστια ποσά.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στην πλέον πρόσφατη εκτίμηση (Γκούσκος, 2014) το τρέχον ύψος των απαιτήσεων της Ελλάδας μόνο απο το “Κατοχικό Δάνειο” υπολογίζεται σε 240,5 δις /ευρώ με ένα εύλογο επιτόκιο 6%.

Συμπερασματικά, η έκθεση καταλήγει προυπολογίζει τις συνολικές απαιτήσεις της χώρας μας (συμπεριλαμβανομένων και των αποθετικών ζημιών και τη μείωση παραγόμενου προιόντος) σε 278.736.276.691ευρώ. Βέβαια, σημειώνεται ότι στις απαιτήσεις αυτές δεν έχουν συμπεριληφθεί αποζημιώσεις για απώλειες ανθρώπινων ζωών, για ηθική βλάβη και ψυχική οδύνη, οι οποίες βέβαια δεν μπορούν να συνεκτιμηθούν ακριβώς ωστόσο η Επιτροπή που συνέταξε την έκθεση του ΓΛΚ εκτιμά πως κυμαίνονται απο 22,1 δις/ευρώ – 107,3δις/ευρώ. “Σε κάθε περίπτωση το κόστος της Ελλάδας σε ανθρώπινες ζωές, στην υγεία του πληθυσμού, σε καταστροφές ιδιωτικών περιουσιών και των υποδομών του Κράτους καθώς και της οικονομίας γενικότερα και της προοπτικής της, ξεπέρασαν κάθε ιστορικό προηγούμενο και το οποιοδήποτε εκτιμώμενο ποσό δεν φθάνει για την πραγματική ηθική και υλική δικαίωση της χώρας” αναφέρει χαρακτηριστικά το έγγραφο που διαβιβάστηκε στην αρμόδια διακομματική επιτροπή της βουλής.

Το νομικό συμβούλιο

Ως προς το κρίσιμο θέμα της νομικής επεξεργασίας, αξιολόγησης και στοιχειοθέτησης των αξιώσεων του Ελληνικού Δημοσίου, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους αναφέρει δύο πολύ σημαντικά συμπεράσματα. Πρώτον, ότι η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα της να διεκδικήσει από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας την πλήρη ικανοποίηση όλων – και ανεξαρτήτως κατηγορίας – των δημοσίων απαιτήσεων της που πηγάζουν από τον Α και Β Παγκοσμίους πολέμους.

Οι αξιώσεις που απορρέουν από την αναγκαστική και μέσω της εντολοδόχου του Ελληνικού Δημοσίου, Τραπέζης της Ελλάδος χορήγηση πιστώσεων προς τις Κατοχικές Δυνάμεις ή τις κυβερνήσεις τους, αποτελούν δημόσιες απαιτήσεις.

Δεύτερον, η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα να διεκδικήσει απο την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, την πλήρη ικανοποίηση των αξιώσεων Ελλήνων υπηκόων (φυσικών και νομικών προσώπων) που πηγάζουν από το Α και Β Παγκοσμίους Πολέμους με εξαίρεση τις αξιώσεις που ικανοποιήθηκαν, δυνάμει διημερών συμφωνιών.
Αποπληρωμή
Οι αρχικές απαιτήσεις θεωρήθηκαν ότι παράγουν ετήσιους τόκους οι οποίοι κεφαλοποιούνται ανά έτος. Επί του νέου κεφαλαίου που προκύπτει παράγονται ετήσιοι τόκοι οι οποίοι και πάλι κεφαλοποιούνται κοκ. Επομένως το τελικό ποσό προσδιορίζεται σε κάθε περίπτωση από, από το αρχικά προσδιορισθέν ποσό σε δολάρια, ύστερα από ετήσια κεφαλοποίηση των τόκων, μέχρι την ημερομηνία λήξης. Το τελικό ποσό θεωρείται ότι καταβάλλεται εφ άπαξ κατά την ημερομηνία λήξης.

Επιτόκιο
Ως επιτόκιο στην παρούσα έκθεση χρησιμοποιήθηκε η απόδοση των κρατικών χρεογράφων ΗΠΑ, την 1η Ιανουαρίου έκαστου έτους, για οιονεί δανεισμό του αμερικανικού δημοσίου διάρκειας δέκα ετών, πλέον περιθωρίου (σπρεντ) πενήντα μονάδων βάσης (0,50%) ετησίως. Επομένως, το είδος του επιτοκίου είναι κυμαινόμενο με επιτόκιο βάσης την απόδοση του εκάστοτε δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου με σπρέντ 0,50%. Για την επιλογή κυμαινόμενου επιτοκίου συνηγορεί το γεγονός ότι η διάρκεια των οιονεί δανείων δεν ήταν γνωστή εκ των προτέρων και ως εκ τούτου δεν ήταν δυνατόν να υπάρχει δέσμευση για το επιτόκιο αναφοράς. Επιπλέον το κυμαινόμενο επιτόκιο αντικατοπτρίζει πληρέστερα τις εκάστοτε οικονομικές συνθήκες.

Εξάλλου, η διάρκεια των υπό εξέταση οιονεί δανείων τελικά ανήλθε κατά μέσω όρο στα 70 έτη. Επομένως, η επιλογή ως επιτοκίου της απόδοσης του εκάστοτε 10ετους ομολόγου ΗΠΑ, αντικατοπτρίζει και μειώνει, έστω και μερικώς τον κίνδυνο ρευστότητας που υπάρχει σε τόσο μακροχρόνιες διάρκειες όπως επίσης μειώνει και τον κίνδυνο που αντικατοπτρίζεται στο περιθώριο μεταξύ μακροχρόνιων και βραχυχρόνιων επιτοκίων.

Τέλος, η προσαύξηση του εκάστοτε 10ετούς επιτοκίου με περιθώριο 0,50% ετησίως, αποκαθιστά και μέρος του πιστωτικού κινδύνου (credit risk) μεταξύ του αμερικανικού και του γερμανικού δημοσίου, ενώ δεν λαμβάνεται υπόψιν στον υπολογισμό καμία προσαύξηση εξαιτίας επιτοκίου υπερημερίας.

Το τελικό ποσό

Το τελικό ποσό είναι σε δολάρια και μετατρέπεται σε ευρώ, με βάση την ισοτιμία που ίσχυε την 9.12.2014 ( τιμές κλεισίματος ΕΚΤ). Ισοτιμία 1 ευρώ πρός 1,2369 αμερικανικά δολάρια. Το τελικό ποσό σε ευρώ απεικονίζει και την κατά περίπτωση τρέχουσα απαίτηση της Ελλάδος ενάντι της Γερμανίας.

Σταθάς Γιάννης – βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ
Ακόμα και η επιστημονική επιτροπή που συνέταξε αυτό το πόρισμα του ΓΛΚ παραδέχεται πως είναι αρκετό συντηρητικό όσον αφορά το ύψος των ελληνικών απαιτήσεων και του αναγκαστικού δανείου από την Γερμανία. Εμείς, τα μέλη της Επιτροπής, συνεκτιμούμε ότι υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω διερεύνηση στοιχείων όπως επίσης και πως η Τράπεζα της Ελλάδας θα πρέπει να συνεκτιμήσει περαιτέρω στοιχεία που καταδυκνύουν το ύψος του Κατοχικού δανείου. Όμως δεν πρέπει να περάσει σε δεύτερη μοίρα και το ζήτημα των ιδιωτικών αποζημιώσεων καθώς το υπουργείο Δικαιοσύνης “άνοιξε το δρόμο” στους απογόνους των κατοίκων του Διστόμου -που εξοντώθηκαν από τους ναζί κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής- να διεκδικήσουν νομικά την αποζημίωση τους από το Βερολίνο

Κώστας Τζαβάρας – βουλευτής ΝΔ

Η ειδική διακομματική επιτροπή που μελετά και διεκδικεί την πληρωμή των οφειλών του γερμανικού κράτους προς την Ελλάδα από το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο, τις πολεμικές επανορθώσεις και τις αποζημιώσεις των πολιτών αναμφίβολα επιτελεί εθνικό έργο. Τόσο με την σύνθεση που είχε στην προηγούμενη βουλή όσο και μετά την ανασύσταση της στην παρούσα βουλή εργάζεται συστηματικά με πνεύμα ομοφωνίας όλων των μελών και σε συνεργασία με εξωκοινοβουλευτικούς παράγοντες προκειμένου να συντάξει ένα τεκμηριωμένο πόρισμα που θα ενισχύσει την επιχειρηματολογία της χώρας μας στην διεκδίκηση των απαιτήσεων της. Καθοριστική βεβαίως θα είναι η σημασία του διεθνούς συνεδρίου που έχουμε προγραμματίσει για το θέμα αυτό στην Αθήνα και οι επαφές που θα έχουμε για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης. Το τελικό πόρισμα της επιτροπής εκτιμώ ότι θα είναι ομόφωνο και θα περιέχει σε ένα ενιαίο κείμενο την εθνική επιχειρηματολογία των εθνικών απαιτήσεων απέναντι στην Γερμανία.
Νίκος Μαυραγάννης – ΑΝΕΛ

Κατά την άποψη μου το πόρισμα αυτό αναφορικά με το Κατοχικό δάνειο έχει διαλάβει σημαντικά λάθη. Το βασικό λάθος αφορά την διασύνδεση του Κατοχικού δανείου και του ποσού αυτού με την αμερικανική οικονομία και το κόστος δανεισμού της όπου ουδεμία σχέση έχει με το κόστος δανεισμού της ελληνικής οικονομίας διαχρονικά. Το δεύτερο κραυγαλέο λάθος αφορά την προσαρμογή των δραχμών που δανείστηκαν προς την Γερμανία κατά τα έτη 1942-44 στις δραχμές του Οκτωβρίου του 1941 καθώς χρησιμοποιήθηκε ως κριτήριο για την προσαρμογή αυτή κάποιος υποτιθέμενος δείκτης κόστους ζωής της εποχής εκείνης που όμως η Τράπεζα της Ελλάδος τότε είχε διακόψει την έκδοση και δημοσίευση του γιατί ήταν προδήλως αδύνατη η τιμοληψία εκείνη την εποχή, με τις διαφορετικές τιμές προιόντων στα διάφορα μέρη της επαρχίας και με τις κρυφές τιμές αυτών που επειδή ήταν εκμεταλλευτικές δεν δηλώνονταν. Υπάρχει και πλειάδα άλλων λαθών τα οποία πρόκειται λεπτομερειακά να εξειδικεύσω τις επόμενες ημέρες στην επιτροπή. Κατά την άποψη μου το συνολικό ποσό του Κατοχικού ανέρχεται σε περίπου 80δις/ευρώ χρησιμοποιώντας την μέθοδο μετατροπής σε λίρες Αγγλίας.

 

 

* Η Άννα Καραβοκύρη είναι δημοσδιογράφος και εργάζεται στην Real News

Το άρθρο/ρεπορτάζ δημοσιεύεται στην εφημερρίδα «REAL NEWS»